Hướng dẫn làm bài Nghị luận về một hiện tượng đời sống

Cách làm bài Nghị luận về một hiện tượng đời sống giúp những em học sinh lớp 9 biết cách nhận diện, nắm vững cấu trúc, cũng như cách lập dàn ý, triển khai thành bài văn nghị luận về hiện tượng đời sống thật hay. những dạng nghị luận về một hiện tượng đời sống như bạo lực gia đình, tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường, lũ lụt… Ngoài ra, còn có cả 7 đề ôn tập, cho những em biết cách phân tích, lập luận, triển khai thành bài văn nghị luận thật hay, thật sâu sắc. Mời những em cùng tải miễn phí:

Cách nhận diện dạng bài nghị luận hiện tượng đời sống

Kiểu bài nghị luận về hiện tượng đời sống thường đề cập tới những hiện tượng vượt trội, tạo được sự chú ý và có tác động tới đời sống xã hội như:

Bạn Đang Xem: Hướng dẫn làm bài Nghị luận về một hiện tượng đời sống

  • Ô nhiễm môi trường, sự nóng lên của trái đất, nạn phá rừng, thiên tai lũ lụt…
  • Bạo hành gia đình, Bạo lực học đường, tai nạn giao thông…
  • Tiêu cực trong thi cử, bệnh thành tích trong giáo dục, hiện tượng chảy máu chất xám…
  • Phong trào tiếp sức mùa thi, viện trợ đồng bào lũ lụt, tấm gương người tốt, việc tốt, nếp sống đẹp…

Cấu trúc bài làm Nghị luận về một hiện tượng đời sống

* HIỆN TƯỢNG XẤU * HIỆN TƯỢNG TỐT
I. MỞ BÀI: nêu vấn đề I. MỞ BÀI: nêu vấn đề
II. THÂN BÀI II. THÂN BÀI
1. giảng giải hiện tượng 1. giảng giải hiện tượng
2. Bàn luận

a. Phân tích tác hại

b. Chỉ ra nguyên nhân

c. giải pháp khắc phục

2. Bàn luận

a. Tác dụng ý nghĩa của hiện tượng.

b. giải pháp nhân rộng hiện tượng.

c. Phê phán hiện tượng trái ngược.

3. Bài học cho bản thân 3. Bài học cho bản thân
III. KẾT BÀI: đánh giá chung về hiện tượng. III. KẾT BÀI: đánh giá chung về hiện tượng.

Những bước làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống

Bước 1: phân tích đề

Xác định ba yêu cầu:

  • Yêu cầu về nội dung: Hiện tượng cần bàn luận là hiện tượng nào (hiện tượng tốt đẹp, tích cực trong đời sống hay hiện tượng mang tính chất tiêu cực, đang bị xã hội lên án, phê phán.)? Có bao nhiêu ý cần triển khai trong bài viết? Mối quan hệ giữa những ý thế nào?
  • Yêu cầu về phương pháp: những thao tác nghị luận chính cần sử dụng ? (giảng giải, chứng minh, bình luận,…)
  • Yêu cầu về phạm vi dẫn chứng: trong văn học, trong đời sống thực tiễn (chủ yếu là đời sống thực tiễn).

Bước 2: Lập dàn ý

a. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng đời sống cần nghị luận

b. Thân bài:

  • Khái niệm và bản tính của hiện tượng (giảng giải); mô tả được hiện tượng
  • Nêu thực trạng và nguyên nhân (khách quan – chủ quan ) của hiện tượng bằng những thao tác phân tích, chứng minh
  • Nêu tác dụng – ý nghĩa (nếu như là hiện tượng tích cực; tác hại- hậu quả (nếu như là hiện tượng tiêu cực)
  • Giải pháp phát huy (nếu như là hiện tượng tích cực); giải pháp khắc phục (nếu như hiện tượng tiêu cực)

Xem Thêm : Hóa thân Trương Sinh kể lại Chuyện người con gái Nam Xương (14 mẫu + Dàn ý)

c. Kết bài

  • phân bua ý kiến của bản thân về hiện tượng xã hội vừa nghị luận
  • Rút ra bài học về nhận thức, hành động cho bản thân

Bước 3: Tiến hành viết bài văn

  • Triển khai bài viết theo hệ thống luận điểm, luận cứ, luận chứng đã xây dựng (theo dàn ý)
  • Một bài nghị luận xã hội thường có yêu cầu về số lượng câu chữ nên cần phân phối lượng thời gian làm bài sao cho thích hợp, tránh viết dông dài, sa vào kể lể, giảng giải vấn đề không cần thiết. Trên cơ sở dàn ý, cần luyện cách viết và trình bày sao cho ngắn gọn, mạch lạc, dễ hiểu và có tính thuyết phục cao.

Bước 4: Đọc lại và sửa chữa để hoàn chỉnh bài viết

Gợi ý một số mở bài

HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG CÓ TÁC ĐỘNG XẤU tới CON NGƯỜI

– nếu như vấn đề thuộc mảng trường học thì mở bài như sau:

Môi trường học đường của chúng ta ngày nay đang đứng trước nhiều thói hư tật xấu như: bạo lực học đường, gian lận trong thi cử, nói tục chửi thề, bệnh thành tích trong giáo dục… Một trong những vấn đề thách thức hàng đầu ngày nay đó chính là (…). Đây là một hiện tượng xấu có rất nhiều tác hại mà ta cần lên án và loại bỏ.

– nếu như vấn đề thuộc mảng ngoài trường học thì mở bài như sau:

Xã hội của chúng ta ngày nay đang đứng trước nhiều thách thức như: tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường, nạn tham nhũng, bệnh vô cảm… Một trong những vấn đề thách thức hàng đầu ngày nay đó chính là (…). Đây là một hiện tượng xấu có rất nhiều tác hại mà ta cần lên án và loại bỏ.

HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG CÓ TÁC ĐỘNG TỐT tới CON NGƯỜI

Việt Nam vốn là một quốc gia yêu chuộng hòa bình và có rất nhiều truyền thống nhân văn cao đẹp về lòng yêu thương con người, lòng yêu nước, ý thức kết đoàn, sự đồng cảm sẻ chia… Một trong những biểu hiện cao đẹp của truyền thống ấy đang được tuổi xanh ngày nay phát huy. Đó chính là (…). Đây là một hiện tượng tốt có rất nhiều ý nghĩa nhân văn cao đẹp.

Dàn ý chung bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống

a. Phần mở bài: Cần giới thiệu hiện tượng đời sống phải nghị luận.

b. Phần thân bài:

  • Luận điểm 1: giảng giải sơ lược hiện tượng đời sống; làm rõ những hình ảnh, từ ngữ, khái niệm trong đề bài.
  • Luận điểm 2: Nêu rõ thực trạng những biểu hiện và tác động của hiện tượng đời sống; thực tế vấn đề đang diễn ra thế nào, có tác động ra sao đối với đời sống, thái độ của xã hội đối với vấn đề. Chú ý liên hệ với thực tế địa phương để đưa ra những dẫn chứng sắc bén, thuyết phục từ đó làm vượt trội tính cấp thiết phải khắc phục vấn đề.
  • Luận điểm 3: Lý hương nguyên nhân dẫn tới hiện tượng đời sống, đưa ra những nguyên nhân phát sinh vấn đề, những nguyên nhân từ chủ quan, khách quan, do tự nhiên, do con người.
  • Luận điểm 4: Đề xuất giải pháp để khắc phục hiện tượng đời sống (từ nguyên nhân phát sinh vấn đề để đề xuất phương hướng khắc phục trước mắt, trong khoảng thời gian dài. Chú ý chỉ rõ những việc cần làm, cách thức thực hiện, đòi hỏi sự phối hợp với những lực lượng nào).

c. Phần kết bài: Cần khái quát lại vấn đề đang nghị luận, phân bua thái độ của bản thân về hiện tượng đời sống đang nghị luận.

Dàn ý Nghị luận về hiện tượng đời sống có tác động xấu tới con người

a. Mở bài:

* nếu như vấn đề thuộc mảng trường học thì mở bài như sau:

Môi trường học đường của chúng ta ngày nay đang đứng trước nhiều thói hư tật xấu như: bạo lực học đường, gian lận trong thi cử, nói tục chửi thề, bệnh thành tích trong giáo dục… Một trong những vấn đề thách thức hàng đầu ngày nay đó chính là (…). Đây là một hiện tượng xấu có rất nhiều tác hại mà ta cần lên án và loại bỏ.

* nếu như vấn đề thuộc mảng ngoài trường học thì mở bài như sau:

Xã hội của chúng ta ngày nay đang đứng trước nhiều thách thức như: tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường, nạn tham nhũng, bệnh vô cảm… Một trong những vấn đề thách thức hàng đầu ngày nay đó chính là (…). Đây là một hiện tượng xấu có rất nhiều tác hại mà ta cần lên án và loại bỏ.

b. Thân bài:

* giảng giải:

– Trước hết ta cần hiểu (…) là gì ?

– Biểu hiện của hiện tượng này là: (Nêu một số dẫn chứng tiêu biểu)

Ví dụ: đề bàn về tai nạn giao thông.

Trước hết ta cần hiểu “Tai nạn giao thông” là gì ? Tai nạn giao thông là tai nạn do những phương tiện tham gia giao thông gây nên. Bao gồm: tai nạn giao thông đường bộ, tai nạn giao thông đường thủy, tai nạn giao thông đường sắt, tai nạn giao thông đường hàng không. Trong đó nhiều nhất là tai nạn giao thông đường bộ.

* Bàn luận:

– Từ cách giảng giải đã nêu ở trên ta thấy đây là một hiện tượng xấu để lại nhiều tác hại gây ảnh hướng vô cùng lớn tới mọi mặt của đời sống: (chứng minh)

– Từ việc phân tích tác hại đã nêu ở trên, ta cần tìm ra nguyên nhân. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới (…) nhưng chủ yếu là những nguyên nhân sau: (Trình bày nguyên nhân)

– Qua việc phân tích những nguyên nhân ở trên ta cần tìm ra giải pháp khắc phục: (trình bày vẽ pháp)

Từ đó mỗi người cần rút ra cho mình bài học để không dính vào những tác hại ở trên. Như rèn luyện tư cách, bản lĩnh; tham gia vào những sinh hoạt văn hóa lành mạnh. (Trình bày thêm)

Xem Thêm : Hóa thân Trương Sinh kể lại Chuyện người con gái Nam Xương (14 mẫu + Dàn ý)

c. Kết bài

Tóm lại, (…) là một hiện tượng xấu có rất nhiều tác hại tác động lớn tới đời sống xã hội. Mỗi tư nhân và tập thể cần lên án, đấu tranh và loại bỏ thói xấu ấy ra khỏi môi trường sống của chúng ta. Vì một (…) văn minh, tất cả hãy nói KHÔNG với (…)

Sơ đồ tư duy cách làm bài nghị luận về hiện tượng đời sống

Hướng dẫn tập dượt làm bài nghị luận về hiện tượng đời sống

Đề số 1

Viết bài văn ngắn khoảng 600 từ trình bày suy nghĩ của anh/chị về hiện tượng sau:

“Mới đây, dư luận lại xôn xao về một cô thiếu nữ có “khuôn mặt ưa nhìn” đã phô ra trên Facebook cả một loạt ảnh ngồi ghếch chân trên bia mộ liệt sĩ…” (Theo Nỗi sợ hãi không muốn “học làm người” – Mục Góc nhìn của thi sĩ Trần Đăng Khoa-tuổi xanh và đời sống, số 152 ngày 14/1/2013)

Phân tích đề

  • Yêu cầu về nội dung: Bàn về hiện tượng một thiếu nữ…cho cả toàn cầu “chiêm ngưỡng” -> Hiện tượng thể hiện hành vi phản cảm, thiếu văn hóa, đi trái lại truyền thống đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc,…
  • Yêu cầu về thao tác lập luận: giảng giải, phân tích, chứng minh, bình luận.
  • Yêu cầu về phạm vi tư liệu: đời sống xã hội.

Lập dàn ý

a. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng cần bàn.

b. Thân bài:

* Nêu bản tính của hiện tượng – giảng giải hiện tượng

  • Hiện tượng thể hiện hành vi phản cảm, thiếu văn hóa, đi trái lại truyền thống đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc,…

* Bàn luận thực trạng, nguyên nhân của hiện tượng bằng những thao tác phân tích, chứng minh

  • Thực trạng: ngày nay tình trạng một phòng ban thanh, thiếu niên có suy nghĩ và hành động sai lệch, có hành vi phản cảm, thiếu văn hóa, đi trái lại truyền thống đạo lí… không ít (dẫn chứng cụ thể từ đời sống, lấy thông tin trên những phương tiện truyền thông).

– Nguyên nhân:

  • Khách quan: thiếu vắng mối quan tâm, sự giáo dục của gia đình và nhà trường. Những tác động của phim ảnh, internet, sự tràn lan của lối sống tư nhân thích làm nổi, thích gây sốc để nhiều người biết tới,…
  • Chủ quan: Nhiều thanh thiếu niên tuy được sinh ra và lớn lên ở môi trường giáo dục tốt nhưng lại có suy nghĩ và hành động sai lệch, bởi họ không có ý thức hoàn thiện mình cũng như tự bồi đắp tâm hồn mình bằng những cách cư xử có văn hóa.

* Hậu quả của hiện tượng:

  • Gây xôn xao, bất bình trong dư luận, làm tổn thương, xúc phạm tới những trị giá đạo đức, đi trái lại truyền thống đạo lí tốt đẹp “Uống nước nhớ nguồn”…, tác động không tốt tới giới trẻ
  • Bản thân người trong cuộc phải gánh chịu những lên án, bất bình của dư luận xã hội…

* Giải pháp khắc phục:

  • tăng nhận thức ở giới trẻ: nhà trường và đoàn thanh niên cần thường xuyên tổ chức những diễn đàn để tuyên truyền, giáo dục thanh niên về lối sống đẹp và giữ gìn truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”.
  • Những hình ảnh phản cảm trên cần được dư luận phê phán quyết liệt, gia đình và nhà trường phải nghiêm khắc, nhắc nhở,…

(Lưu ý cần đưa dẫn chứng thực tế để chứng minh)

c. Kết bài: phân bua ý kiến riêng về hiện tượng xã hội vừa nghị luận.

  • Thấy rõ sự cần thiết phải tích cực trau dồi tư cách, bồi đắp những trị giá đạo đức, văn hóa, đặc biệt là đạo lí “Uống nước nhớ nguồn”.
  • Kiên quyết lên án và ngăn chặn những biểu hiện của lối sống vô cảm, thiếu văn hóa để xã hội lành mạnh, tiến bộ hơn.

Đề số 2

“Trong thế gian này chúng ta xót xa không chỉ vì lời nói và hành động của những kẻ xấu mà còn là sự lặng im đáng sợ của những người tốt” (M.L.King)

Anh/ chị hãy viết bài văn ngắn khoảng 600 từ phân bua suy nghĩ của mình về ý kiến trên.

Phân tích đề

  • Yêu cầu về nội dung: Bàn về sự đớn đau, thất vọng do lời nói và hành động của kẻ xấu không lớn bằng việc những người tốt không có bất cứ phản ứng gì trước những việc làm của kẻ xấu-bệnh cô cảm.
  • Yêu cầu về thao tác lập luận: giảng giải, phân tích, chứng minh, bình luận.
  • Yêu cầu về phạm vi tư liệu: đời sống xã hội.

Lập dàn ý

a. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng cần bàn:

  • Sự đớn đau, thất vọng do lời nói và hành động của kẻ xấu không lớn bằng việc những người tốt không có bất cứ phản ứng gì trước những việc làm của kẻ xấu và căn bệnh cô cảm.

b. Thân bài:

* Nêu bản tính của hiện tượng – giảng giải hiện tượng

  • Cuộc sống là tổng hòa những mối quan hệ xã hội nên luôn luôn tồn tại hai loại người: xấu và tốt. vì vậy, ta thấy đau lòng vì hàng ngày, hàng giờ vẫn có những nhiều đáng tiếc xảy ra, giày đạp lên những trị giá
  • Sự lặng im của người tốt là sự lặng im đáng sợ vì đó là phản ứng bất thông thường của người người mà từ trước tới nay ta trân trọng -> bệnh vô cảm

-> Đây là lời cảnh báo nghiêm khắc về sự băng hoại những trị giá đạo đức trong xã hội ngày nay. Ý kiến này khẳng định: sự đớn đau, thất vọng do lời nói và hành động của kẻ xấu không lớn bằng việc những người tốt không có bất cứ phản ứng gì trước những việc làm của kẻ xấu.

* Bàn luận thực trạng, nguyên nhân của hiện tượng bằng những thao tác phân tích, chứng minh

– Thực trạng: hiện tượng rất phổ biến trong xã hội + lời nói, hành động của những kẻ xấu (d/c)

  • Sự lặng im đáng sợ của những người tốt – bệnh thờ ơ, vô cảm

– Nguyên nhân của hiện tượng:

  • Những kẻ xấu, những kẻ kém đạo đức. Chúng làm nhiều việc trái với chuẩn mực đạo đức xã hội chỉ mong vụ lợi cho bản thân, không nghĩ tới người khác, không quan tâm tới tập thể (d/c)
  • Trước những bất công, vô lí, điều xấu xa đang xảy ra, trước nỗi đau của người khác… người vô cảm không có phản ứng gì bởi vì họ đã không dám lên tiếng, không dám đấu tranh để cho cuộc sống này tốt đẹp hơn.
  • vì sao họ lặng im? Vì họ thấy bất lực. Họ thấy cô độc. Họ mất niềm tin…

* Hậu quả của hiện tượng:

  • Lời nói, hành động của kẻ xấu, sự thờ ơ vô cảm làm cho xã hội trở nên bất ổn, con người mất hết niềm tin vào những điều tốt đẹp (d/c)

* Giải pháp khắc phục:

  • tăng nhận thức ở giới trẻ: nhà trường và đoàn thanh niên …cần thường xuyên tổ chức những diễn đàn để tuyên truyền, giáo dục thanh niên về lối sống đẹp
  • Cần phê phán quyết liệt và nghiêm khắc nhắc nhở những tư nhân có hành vi xấu, vô cảm

c. Kết bài:

  • Phải nhận thức rõ những việc làm tốt – xấu xung quanh cuộc sống của mình. Không làm ngơ trước cái xấu, cái ác, không có thái độ sống thờ ơ, vô cảm
  • Ủng hộ việc làm của những người tốt, có ý thức bảo vệ người khác để xã hội ngày một tốt đẹp hơn.

Đề số 3

“Trong quyển lưu bút cuối niên học, học sinh viết: “Nhưng mìn hứa sẽ mãi lè bẹn thân đeng wên teo dzà mái trừng iu zấu nì nha”. Xin tạm dịch: “Nhưng mình hứa sẽ mãi là bạn thân, đừng quên tao và mái trường yêu dấu này nha”. Và đây nữa: “Gửi mail nhớ thim cái đuôi @ da heo chấm cơm nha, mi u bit ko, năm nay lại ko được học chung dzới nhau gùi”. Tạm dịch là: “Gửi mail nhớ thêm cái đuôi da heo chấm cơm nha, mấy bạn biết không, năm nay lại không được học chung với nhau rồi”.

Phần chữ in đậm trong đoạn văn trên là những câu trích trong cuốn lưu bút của học sinh lớp 8 một trường chuyên Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh”.

(Trích tiếng nói chat – Việt Báo – 18/5/2006 – Tác giả Ngọc Mai)

ngày nay, trong sinh hoạt và học tập, một phòng ban lớp trẻ có thói quen sử dụng tiếng lóng trên mạng, còn gọi là “tiếng nói chat”, “tiếng nói SMS”, “tiếng nói @”,… như trong đoạn trích trên. Anh (chị) hãy viết bài văn ngắn khoảng 600 từ phân bua ý kiến của mình về việc này.

Phân tích đề

  • Yêu cầu về nội dung: Bàn về thói quen sử dụng tiếng lóng trên mạng, còn gọi là “tiếng nói chat”, “tiếng nói SMS”, “tiếng nói @”,…
  • Yêu cầu về thao tác lập luận: giảng giải, phân tích, chứng minh, bình luận.
  • Yêu cầu về phạm vi tư liệu: đời sống xã hội.

Lập dàn ý

a. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng cần bàn.

b. Thân bài

* Nêu bản tính của hiện tượng – giảng giải hiện tượng

  • Tiếng lóng trên mạng, tiếng nói chat, tiếng nói SMS, tiếng nói @…. là tên gọi chung của phương thức chữ viết sử dụng để tán gẫu trên mạng thông qua máy vi tính hoặc điện thoại di động.
  • Do sử dụng bàn phím máy tính và bàn phím điện thoại di động có một số bất tiện khi viết tiếng Việt, nên ban đầu có một số người nhất là giới trẻ có một sáng kiến viết tắt một cách tùy tiện cho nhanh.

* Bàn luận thực trạng, nguyên nhân của hiện tượng bằng những thao tác phân tích, chứng minh

– Thực trạng:

  • Lúc đầu xuất hiện trên mạng trên điện thoại, chat trên máy tính, nay lan dần sang những ngành khác như nói, viết những loại văn bản khác nhau trong sinh hoạt và học tập.
  • Lớp trẻ mắc phải nhiều nhất. Nguy hiểm hơn, căn bệnh này là căn bệnh mới trong học đường và lây lan vô cùng mạnh. Nhiều thầy cô, nhiều phụ huynh, nhiều Sở giáo dục đã lên tiếng về việc này trên những phương tiện thông tin..
  • Hiện tượng này lan dần theo thời gian. tới nay, trở thành một thói quen trong một phòng ban không nhỏ của lớp trẻ ngày nay.

Xem Thêm : Nghị luận về tình cảm giữa cha mẹ và con cái (5 mẫu + Dàn ý)

– Nguyên nhân của hiện tượng trên

  • Do tiết kiệm thời gian khi “chat” mạng
  • Do tuổi xanh nhạy bén với cái mới và muốn có một toàn cầu riêng, hoặc muốn tự khẳng định mình hoặc nũng nịu với bạn bè và người thân cho vui
  • Do tuổi xanh vô tư, vô tình không thấy hết tác hại của hiện tượng trên…

* Hậu quả của hiện tượng trên:

  • Tạo nên một thói quen nói và viết chệch chuẩn, làm mất đi sự trong sáng, giàu đẹp của tiếng Việt, hủy hoại trị giá truyền thống.
  • tác động tới tư duy, tác động tới tâm lí của lớp trẻ. Đó là thói xấu nói năng, tư duy một cách tùy tiện, cẩu thả…

* Cách khắc phục hiện tượng trên

  • Vì đây là một hiện tượng xã hội phát sinh từ cuộc sống cho nên không thể tẩy chay một cách máy móc một chiều, tránh cách xử lí cực đoan.
  • giảng giải thuyết phục lớp trẻ thấy được rằng sự vô tình của mình có thể gây nên một tác hại khó lường.
  • Tiếp thu có lựa chọn lọc hiện tượng này và sử dụng đúng lúc đúng chỗ không được sử dụng tràn lan trong sinh hoạt và học tập.

c. Kết bài:

  • Không nhất trí với những hành vi trên
  • thận trọng trọng khi tiếp xúc với những hiện tượng mới phát sinh trong cuộc sống hiện đại. Nhất là khi những hiện tượng này tranh chấp với những trị giá truyền thống tốt đẹp từ nghìn đời.
  • Vì vậy, yêu cầu phải có cách xử sự thích hợp với tính chất của từng hiện tượng để tiếp thu những cái mới mẻ, nhưng cũng không hủy hoại những trị giá truyền thống.

Đề số 4

Trong một bài viết trên báo, có một bạn trẻ tâm sự:

“Tôi ưa nói, ưa tranh luận, nhưng khi tôi 17 tuổi nếu như tôi giơ tay phát biểu trước lớp về một vấn đề không đồng ý với quan niệm của thầy cô, tôi bị dòm nom, tẩy chay, cười mỉa… Hình như ở Việt Nam, người ta rất khó chấp nhận chuyện người nhỏ hơn mình “sửa sai” hay tranh luận thẳng thắn với người lớn” (Đặng Anh Sống đúng là chính mình, trang web: tuoitre.vn ngày 9/9/2013).

Từ góc độ của một người trẻ, anh/chị hãy viết bài văn ngắn khoảng 600 từ cho biết suy nghĩ của mình về ý kiến trên.

Phân tích đề

  • Yêu cầu về nội dung: Ý kiến trên nêu lên một thực tế rất phổ biến trong xã hội Việt Nam: những người trẻ tuổi có tư duy độc lập, khi vượt qua rào cản tuổi tác có chủ kiến tư nhân thường phải đối mặt với cái nhìn và đánh giá mang tính thành kiến của cộng đồng xã hội.
  • Yêu cầu về thao tác lập luận: giảng giải, phân tích, chứng minh, bình luận.
  • Yêu cầu về phạm vi tư liệu: đời sống xã hội.

Lập dàn ý

a. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng cần bàn.

b. Thân bài:

* Nêu bản tính của hiện tượng – giảng giải hiện tượng

  • Ý kiến trên nêu lên một thực tế rất phổ biến trong xã hội Việt Nam: những người trẻ tuổi có tư duy độc lập, khi vượt qua rào cản tuổi tác có chủ kiến tư nhân thường phải đối mặt với cái nhìn và đánh giá mang tính thành kiến của cộng đồng xã hội
  • Từ đó, chính bản thân người trẻ cũng dễ mang tâm lí kém tự tin, luôn có thái độ rụt rè, thụ động khi bộc lộ chủ kiến, thậm chí không bao giờ nói ra suy nghĩ của mình trước đám đông

* Bàn luận thực trạng, nguyên nhân của hiện tượng bằng những thao tác phân tích, chứng minh

– Lí hương nguyên nhân dẫn tới hiện tượng

  • Xã hội Việt Nam vốn có truyền thống “kính lão đắc thọ”, người trẻ tuổi phải luôn lắng tai và tôn trọng người lớn tuổi hơn để học tập kinh nghiệm sống. nền nếp này được duy trì trong những môi trường thọ hoạt khác nhau của người Việt, từ cấp độ gia đình, nhà trường tới phạm vi toàn xã hội.
  • Nhìn chung trong xã hội Á Đông nói chung và xã hội Việt Nam nói riêng, con người có thiên hướng sống khép mình, giấu cái tôi tư nhân đi chứ không chủ động bột phát cái tôi mạnh mẽ như người phương Tây. Vì vậy, người Việt Nam có tâm lí ngại nói lên suy nghĩ riêng trước đám đông, đặc biệt là người trẻ tuổi.

– Thực trạng của hiện tượng:

  • Hiện tượng được đề cập là hiện tượng rất phổ biến trong trường học của Việt Nam. Với lối giảng dạy truyền thống và nếp sống của cộng đồng, học sinh của nước ta khá thụ Động trong học tập, sắp như chỉ tiếp thu tri thức một chiều và ít khi đặt ra thắc mắc hay đưa ra những suy nghĩ đi trái lại với điều được dạy. Tuy nhiên, cũng có một số học sinh dám bộc lộ chủ kiến của mình thì lại ít được gv khuyến khích, thậm chí còn bị bác bỏ bỏ, bị phủ nhận.
  • Ở cấp độ xã hội, hiện tượng này cũng xuất hiện rất nhiều. Người trẻ tuổi thường bị nhìn nhận là “trẻ người non dạ”, “ngựa non háu đá”, “trứng khôn hơn vịt”. Vì vậy, đa phần người trẻ, những người giàu sức sống, sự năng động, sáng tạo trong tư duy và hành động nhất lại trở thành những cỗ máy câm lặng, ít dám bộc lộ bản thân.

– Giải pháp khắc phục hiện tượng

  • Bộc lộ chủ kiến là một hành động tích cực, cần được khuyến khích và người trẻ cũng cần có ý thức về cách thức và thái độ khi thể hiện chủ kiến của mình: thẳng thắn, bộc trực, mạnh mẽ, biết bảo vệ ý kiến riêng nhưng không được tự kiêu, vô lễ với người khác.
  • Về phía những người lớn tuổi, những bậc tiền nhân và cả cộng đồng cần có cái nhìn rộng mở hơn với người trẻ, biết lắng tai, chia sẻ và trao đổi ý kiến với họ, đồng thời đánh giá và nhìn nhận đúng mức sự đóng góp của người trẻ chứ không nên có thái độ “dòm nom, tẩy chay, cười mỉa” làm tác động tới ý thức và tâm lý của thế hệ trẻ;
  • Cần động viên và khuyến khích thế hệ trẻ biết sống chủ động, sống sáng tạo và bộc lộ mình hơn để góp phần thay đổi cuộc sống theo hướng tích cực.

c. Kết bài:

  • Không nhất trí trước thói quen kì thị của một số người lớn tuổi trước chính kiến của những người trẻ tuổi hơn
  • tăng trình độ, suy nghĩ thấu đáo…-> dám bộc lộ chủ kiến của mình đồng thời tôn trọng ý kiến của người trẻ như mình.
  • Cần phải phân biệt giữa thái độ bộc lộ suy nghĩ của tư nhân để trao đổi, tranh luận với người khác với thái độ chống đối, thiếu tôn trọng, thậm chí xược, hỗn láo với người lớn tuổi ở những người trẻ.
  • Khẳng định: Vấn đề tác giả Đặng Anh đặt ra là một vấn đề đáng suy nghĩ và có trị giá không chỉ đối với người trẻ mà đối với cả cộng đồng.

Đề số 5

Viết một bài văn ngắn (không quá 600 từ) trình bày ý kiến của anh/chị về nạn bạo hành trong xã hội.

Dàn ý:

a. Mở bài: Giới thiệu về vấn nạn bạo hành trong xã hội

b. Thân bài:

* Nêu bản tính của hiện tượng – giảng giải hiện tượng

  • Nạn bạo hành: sự hành tội, xúc phạm người khác một cách thô bạo, làm tác động nghiêm trọng tới sức khỏe, ý thức của người khác, đang trở thành phổ biến ngày nay.
  • Nạn bạo hành: thể hiện ở nhiều góc độ, nhiều phương diện của đời sống xã hội. Nạn bạo hành diễn ra trong: gia đình, trường học, công sở…

* Bàn luận thực trạng, nguyên nhân của hiện tượng bằng những thao tác phân tích, chứng minh

  • Hiện tượng rất phổ biến trong xã hội (d/c)
  • Do bản tính hung hăng, thiếu kiềm chế của một số người.
  • Do tác động của phim ảnh mang tính bạo lực (nhất là đối với tầng lớp thanh thiếu niên).
  • Do sức ép cuộc sống.
  • Do sự thiếu kiên quyết trong cách xử lí nạn bạo hành.

* Tác hại của hiện tượng.

  • Làm tổn hại tới sức khỏe, ý thức của con người
  • Làm tác động tới tâm lí, sự phát triển tư cách, đặc biệt là tuổi xanh

* Đề xuất giải pháp.

  • Cần lên án đối với nạn bạo hành.
  • Cần xử lí nghiêm khắc hơn với những người trực tiếp thực hiện hành vi bạo hành.
  • Cần quan tâm, viện trợ kịp thời đối với nạn nhân của bạo hành.

c. Kết bài:

  • Lên án hiện tượng
  • Bài học nhận thức và hành động của bản thân

Đề số 6

Đề bài: Đồng cảm và sẻ chia là một nếp sống đẹp trong xã hội ngày nay. Hãy viết một bài văn ngắn trình bày ý kiến của anh (chị) về nếp sống ấy.

Bước 1: trình bày hiện tượng.

  • Đồng cảm: Là biết rung cảm trước những buồn, vui của người khác, hiểu và thông cảm với những gì đang diễn ra xung quanh thế cuộc mình, luôn đặt mình trong hoàn cảnh của mọi người để nhìn nhận vấn đề, từ đó thể hiện thái độ quan tâm của mình.
  • Sẻ chia: Cùng người khác sẻ chia niềm vui, nỗi buồn, sẵn sàng có mặt khi người khác cần. Không tỏ thái độ thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác cũng như không ghen ghét, đố kị, nhạo báng vinh quang, niềm vui của họ.
  • Đồng cảm, sẻ chia là nếp sống đẹp, là lối sống được coi trọng trong xã hội ta ngày nay.

Bước 2: Nguyên nhân của hiện tượng.

  • Lối sống đồng cảm, sẻ chia bắt nguồn từ truyền thống nhân ái của dân tộc ta: : “Lá lành đùm lá rách”, “Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”…
  • Xã hội ngày càng phát triển, nhiều lối sống hiện đại được nhập cảng vào nước ta nhưng nhân dân ta vẫn giữ được lối sống đồng cảm, sẻ chia.

Bước 3: Tác dụng của lối sống.

  • Làm cho mọi người xích lại sắp nhau hơn.
  • Làm cho một dân tộc, một quốc gia trở nên vững mạnh.
  • Phê phán lối sống ích kỷ, vô cảm do bị cuốn theo những tham vọng vật chất của nhiều người trong xã hội ngày nay.

Bước 4: Liên hệ bản thân

  • Phải biết sống đồng cảm, sẻ chia không chỉ trong suy nghĩ, tình cảm mà phải hành động thực tế .
  • Có ý thức viện trợ, hi sinh cho những người xung quanh mình.

Đề số 7

Đề bài: Viết một bài văn nghị luận ngắn (khoảng 400 từ) thể hiện nhận thức và trách nhiệm của tuổi xanh trước hiện tượng lãng phí trong cuộc sống ngày nay.

DÀN Ý THAM KHẢO

Làm rõ hiện tượng:

  • Thế nào là lãng phí? – Hiện tượng gây nên sự tiêu hao, tốn kém không cần thiết.
  • Biểu hiện của lãng phí trong cuộc sống ngày nay rất đa dạng; từ cấp độ vi mô (tư nhân, gia đình) tới cấp độ vĩ mô (những cấp, những ngành, toàn xã hội…).( dẫn chứng)

Thực trạng: lãng phí là hiện tượng rất phổ biến trong đời sống ngày nay, đặc biệt là trong giới trẻ.

Phân tích – Chứng minh

Ý 1: Nhận thức về hiện tượng

Lãng phí không chỉ là những thứ hữu hình như; tiền nong, của cải, sức lực, … mà còn là lãng phí những thứ vô hình như: thời gian, tuổi xanh, thời cơ…( dẫn chứng)

Ý 2: Nguyên nhân và tác hại

  • Sự thiếu ý thức, thói quen phô trương, chạy theo phương thức, học đòi…
  • Gây thiệt hại về tiền nong, công sức, thời gian …; vì vậy ta sẽ không có điều kiện đầu tư cho những cái cần thiết, cấp bách khác.trẻ.

Giải pháp – Trách nhiệm của thế hệ trẻ trước hiện tượng lãng phí trong cuộc sống ngày nay:

  • Chung sức cùng xã hội chống lại hiện tượng lãng phí, ý thức và thực hành tiết kiệm.
  • Mỗi người, nhất là những người trẻ tuổi, cần biết đầu tư thời gian, công sức, tiền nong vào những việc có ích như học tập, viện trợ gia đình, vì cộng đồng…Không nên sống hoài, sống phí những năm tháng tuổi xanh có ý nghĩa.

Bài học

  • Chống lãng phí không là chuyện của một tư nhân, một gia đình, một tập thể nào… mà đã là vấn đề của toàn xã hội, nhất là trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế toàn cầu ngày nay.
  • Sống giản dị, tiết kiệm cũng là sống đẹp bởi mang lại những điều tốt đẹp cho cuộc sống.

Nguồn: http://grabhanoi.com
Danh mục: Lớp 9