Top 11 bài Phân tích khổ 1 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải

Khổ 1 Mùa xuân nho nhỏ đã cho chúng ta thấy vẻ đẹp thiên nhiên xứ Huế, cùng xúc cảm của tác giả khi bắt gặp vẻ đẹp của mùa xuân. Với 11 bài Phân tích khổ thơ đầu Mùa xuân nho nhỏ sẽ giúp những em hiểu sâu sắc hơn.

Bạn Đang Xem: Top 11 bài Phân tích khổ 1 bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải

Ngay khổ thơ mở đầu, tác giả đã vẽ nên bức tranh xuân muôn màu, khiến người đọc có cảm giác nôn nao khi mùa xuân sắp tới. Vậy mời những em cùng tải miễn phí 11 bài phân tích khổ 1 Mùa xuân nho nhỏ để ngày càng học tốt môn Văn 9.

Dàn ý Phân tích khổ 1 bài Mùa xuân nho nhỏ

Dàn ý 1

1. Mở bài

– Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm:

  • Thanh Hải (1930 – 1980) là thi sĩ hiện đại Việt Nam trưởng thành trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
  • “Mùa xuân nho nhỏ” là một trong những bài thơ hay viết về mùa xuân, về khát vọng cống hiến cho đời của thi sĩ.

– Dẫn dắt, giới thiệu khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ.

2. Thân bài

* Khái quát về bài thơ:

  • Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được viết năm 1980, trong lúc thi sĩ đang ốm nặng và phải điều trị ở bệnh viện Bạch Mai, tức khoảng một tháng trước khi ông qua đời.
  • trị giá nội dung: Bài thơ là tiếng lòng tha thiết, yêu mến và gắn bó với quốc gia, với thế cuộc, thể hiện ước nguyện thành tâm của thi sĩ được cống hiến cho quốc gia, góp một “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc.

* Luận điểm 1: Vẻ đẹp nên thơ của thiên nhiên xứ Huế.

“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời”

– Những tín hiệu của mùa xuân:

  • “dòng sông xanh”
  • “bông hoa tím biếc”
  • “con chim chiền chiện”
  • “hót vang trời” -> sự cao rộng của bầu trời

-> Bức tranh thiên nhiên mùa xuân với âm thanh, màu sắc hài hòa, sống động: Không gian cao rộng của trời, rộng dài của dòng sông, màu sắc hài hoà của bông hoa tím biếc và dòng sông xanh – đặc trưng của xứ Huế, âm thanh rộn ràng tưng bừng của con chim chiền chiện.

=> Bức tranh mùa xuân thiên nhiên đa chiều được vẽ bằng vài nét phác hoạ nhưng rất đặc sắc.

Xem thêm: Top 19 bài Phân tích Mùa xuân nho nhỏ SIÊU HAY

* Luận điểm 2: xúc cảm của tác giả khi bắt gặp vẻ đẹp của mùa xuân.

  • “mọc”: đột ngột xuất hiện -> gợi tả sự ngạc nhiên vui thú, niềm vui hoan hỉ đón chào mùa xuân tới.
  • Thán từ “gọi”, “ơi”, “chi”: xúc cảm dâng tràn của thi sĩ khi bắt gặp vẻ đẹp của mùa xuân.
  • “ơi” -> tiếng gọi ngọt ngào xúc động biểu lộ niềm vui ngây ngất khi nghe âm thanh của tiếng chim.
  • “Giọt long lanh”: có thể là giọt sương, giọt mưa, giọt nắng, giọt mùa xuân hay giọt của âm thanh, giọt của hạnh phúc.

-> Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác từ thính giác tới thị giác và xúc giác (hành động “hứng”)

  • “tôi hứng” -> động tác trữ tình thể hiện sự trân trọng vẻ đẹp của thi nhân khi đón nhận vẻ đẹp của sự sống, của thiên nhiên đất trời.

=> xúc cảm say sưa, ngây ngất của tác giả trước cảnh đất trời xứ Huế vào xuân, thể hiện mong muốn hoá vào thiên nhiên đất trời trong tâm tưởng giữa mùa đông lạnh giá.

* Đặc sắc nghệ thuật

  • Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
  • Hình ảnh thơ mộc mạc, bình dị, giàu ý nghĩa biểu tượng
  • Giọng điệu thơ nhẹ nhõm, sâu lắng.

3. Kết bài

  • Khái quát trị giá nội dung khổ thơ.
  • Cảm nhận của em về khổ thơ.

Dàn ý 2

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả Thanh Hải, bài thơ Mùa xuân nho nhỏ và khổ thơ trước hết.

Lưu ý: Học sinh tự lựa chọn lựa cách viết mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp tùy thuộc vào năng lực của bản thân mình.

Xem thêm: Top 8 mẫu Ý nghĩa nhan đề Mùa xuân nho nhỏ chọn lọc

2. Thân bài

Hai câu thơ đầu: quang cảnh mùa xuân được hiện ra với một vẻ đẹp thật bình dị, đơn sơ nhưng cũng không kém phần nên thơ và sâu sắc. Chỉ đơn thuần là một bông hoa tím đang mọc lên giữa dòng sông nước xanh như ngọc thật nhẹ, thật hài hòa mà cũng rất dễ thương. Bức tranh ấy lại càng đẹp hơn, có “hồn” hơn khi cái màu tím được tô đậm lên thành “tím biếc”. Gam màu ấy đã được tô vẽ vào bức tranh thật khéo léo, tài tình, làm cho người đọc hình dung ra ngay trước mắt cả một bông hoa tím biếc, thật nhỏ, thật xinh, cũng có đủ khả năng để nhuộm tím cả bầu trời, cả không gian mùa xuân đang căng tràn sức sống.

→ Cảnh vật mùa xuân bình dị, giản đơn, và trầm lặng, tĩnh lặng.

Hai câu thơ tiếp: Không chỉ có hình ảnh mà còn có âm thanh của con chim chiền chiện hót vang trời làm xao xuyến cả đất trời, cả tâm hồn của người thi sĩ bằng những từ ngữ cảm thán như “ơi, hót chi”. Cả bầu không gian tĩnh lặng giờ đây trở nên sôi động, tưng bừng sức sống. Âm thanh tiếng chim hót tưởng hình như nhỏ bé nhưng trong cái tĩnh lặng, nó như bao quát cả đất trời.

Hai câu thơ cuối: tiếng chim không chỉ ngân vang trên không trung và đất trời mà giờ đây nó đã cô đọng thành giọt, có hình thù, kích thước nhất định, cách chuyển đổi cảm giác này tưởng chừng vô lí nhưng lại rất hợp lí, làm vượt trội quang cảnh mù xuân với dòng sông, bông hoa tím biếc, tiếng chim chiền chiện cùng người thi sĩ khiến cho bức tranh trở nên bình dị mà vẫn tươi đẹp.

3. Kết bài

Khái quát lại nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ đồng thời nêu cảm tưởng về trị giá của tác phẩm.

Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ – Mẫu 1

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời.

Mở đầu khổ thơ, tác giả đã khiến người đọc có cảm giác nôn nao khi mùa xuân sắp tới. Thanh Hải đã vẻ nên bức tranh xuân muôn màu muôn vẻ của “dòng sông xanh”,” bông hoa tím biếc”, cùng với âm thanh của tiếng “chim chiền chiện”, “hót vang trời”. Hình ảnh chú chim chiền chiện báo tin xuân trong bài thơ của Thanh Hải quá đỗi tươi vui và thơ mộng, không kém gì sắc xuân trong Truyện Kiếu của Đại thi Hào Nguyễn Du:

”Ngày xuân con én đưa thoi
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi”.

Chính tiếng hót trong veo những chú chim đại diện cho mùa xuân bay lượn rợp trời đã khiến cho lòng người cũng trở nên phơi phới, rộn rực. Từ ngữ cảm thán “ơi” của tác giả làm người đọc cảm thấy như Thanh Hải đang tha thiết gọi cánh chim ấy tới sắp ông hơn nữa, để tác giả có thể tận hưởng trọn niềm vui trong những ngày xứ Huế và cả quốc gia sắp vào xuân.

Mùa xuân yên vui, mùa xuân của hòa bình, mùa xuân khởi đầu cho sự sống mới của nhân dân, của quốc gia. Đồng thời, thắc mắc cảm thán của nha thơ dành cho chú chim cũng khiến người nghe cảm thấy thật xúc động, nhưng cũng thật thú vị “Hót chi mà vang trời”.

có nhẽ, trong lòng tác giả cũng đang nôn nao và cảm thấy phấn khích với tiếng chim thánh thót, tha thiết và tươi vui ấy. Câu thơ như tiếng reo vui đầy thích thú của tác giả, tưởng hình như ông cũng đang hòa mình mà nói cười vùng với cánh chim bay trên bầu trời cao rộng kia. Hình ảnh chú chim chiền chiện dễ thương, trong trẻo ấy cũng xuất hiện trong bài thơ Con chim chiền chiện của thi sĩ Huy Cận:

Con chim chiền chiện
Hồn xanh quê nhà
Sáng nay lại hót
Tưng bừng lòng ta.
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

Tác giả Thanh Hải đã cảm nhận trọn vẹn hương sắc của mùa xuân bằng tất cả tâm hồn và sự nồng nhiệt của tuổi xanh, của đời người. nếu như như tác giả phấn khởi nhìn cánh chim bay trên bầu trời cao, thấy bông hoa tím trên dòng sông xanh, thì bây giờ lại sử dụng những giác quan để đón từng “giọt” sương sớm đang “long lanh rơi” xuống thật tinh khiết và tràn đầy sinh khí.

“Tôi đưa tay tôi hứng”- cử chỉ tuy bình dị của thi sĩ nhưng lại bật lên mọi giác quan, gợi cảm tới lạ. Đó chính là nét đặc sắc trong thơ của Thanh Hải với tài hoa chuyển đổi từ thính giác và thị giác sang xúc giác. Chỉ bằng những lời thơ giản đơn, từ ngữ dung dị, mà tác giả đã vẽ lên một quang cảnh xuân với đầy đủ sắc thái tuyệt vời và chân thật nhất.

Hai từ “tôi hứng” đã thể hiện sự trân trọng và toát lên cái tôi trữ tình của tác giả trước hình ảnh mùa xuân rạng rỡ, đầy đủ sắc màu và âm thanh của xứ Huế mộng mơ, nơi đã đi vào những bài thơ và những khúc ca muôn thuở.

Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ – Mẫu 2

Mùa xuân, mùa của vạn vật, mùa của sự sinh sôi nảy nở muôn loài. Chính bởi vẻ đẹp với những nét riêng biệt mà mùa xuân trở thành nguồn cảm hứng vô tận cho rất nhiều thi nhân. Xuân Diệu, ông hoàng thơ tình đã có những vần thơ thật táo tợn về mùa xuân qua con mắt của “kẻ si tình”:

“…Xuân đang tới, tức là xuân đang qua,
Xuân còn non, tức là xuân sẽ già,
Mà xuân hết, tức là tôi cũng mất
Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật,
Không cho dài thời trẻ của nhân gian,…”

Không táo tợn như Xuân Diệu, Thanh Hải góp một tiếng thơ xuân vào khu vườn thơ ca hiện đại với thi phẩm “Mùa xuân nho nhỏ” tràn ngập xúc cảm của một con người đang tận hưởng những điều tuyệt vời nhất của mùa xuân.vượt trội trong bài thơ là khổ đầu mang rất nhiều ý nghĩa.

“Mùa xuân nho nhỏ” được viết vào tháng 11 năm 1980. Đây là thời khắc tác giả Thanh Hải đang nằm trên giường bệnh, chống chọi với căn bệnh hiểm nghèo cũng là đối mặt với cái chết đang hiện hữu kề cận. Tuy vậy, qua con mắt của thi nhân và khối óc tưởng tượng của một con người yêu thiên nhiên, cảnh vật sâu sắc, Thanh Hải đã sáng tạo nên những vần thơ thật ý nghĩa. Ngay ở khổ thơ trước hết đã toát lên được tình yêu thiên nhiên đất trời mãnh liệt:

“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời”

Khổ thơ như một bức tranh thiên nhiên đầy sắc xuân. Đó là bức tranh có những nét chấm phá, phác họa vô cùng tinh tế. Từ “mọc” xuất hiện ngay từ đầu câu thơ cho ta một ấn tượng mạnh. Một động từ mạnh xuất hiện như thể hiện sự vươn dậy, sự khỏe khoắn, một sức sống như tiềm tàng bí mật bỗng chốc vụt trỗi dậy. Người đọc đặt ra thắc mắc “Cái gì Mọc giữa dòng sông xanh”? Điều này gây tò mò đối với độc giả thì ngay ngay tức khắc, câu thơ thứ hai đã tư vấn điều ấy: “Một bông hoa tím biếc”. Hai câu thơ có sử dụng giải pháp đảo ngữ. Lẽ ra phải là:

“Một bông hoa tím biếc
Mọc giữa dòng sông xanh”

Việc đảo ngữ có tác dụng giúp câu thơ thêm phần đặc biệt, ấn tượng. Hai câu thơ gợi cho ta thấy với không gian mênh mông trời nước, giữa dòng sông với làn nước trong xanh, bỗng nhiên mọc lên một bông hoa. Bông hoa ấy có màu sắc tím biếc. Tuy không phải là sắc màu đỏ rực như đỏ, xanh ngắt mà là màu tím biếc. Màu tím làm nên sự thơ mộng, nhẹ nhõm, làm nên sắc xuân. Đó là vẻ đẹp tinh khôi, sáng trong mà cũng rất đỗi mộng mơ. Đó là màu tím của hoa, của thiên nhiên hay chính là sự tượng trưng cho xứ Huế thơ mộng.

Trên nền xanh của dòng sông, màu hoa tím biếc, tưởng hình như bức họa ấy tĩnh lại. Nhưng ngay sau đó là sự xuất hiện của tiếng động:

“Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời”

Trên bức tranh ấy nổi tiếng chim hót vang trời. Với thán từ gọi đáp “Ơi” mang lại sự sắp gũi, đậm tiếng nói Huế. tiếng nói ấy mang lại sự nhẹ nhõm, tình cảm và có nét vô cùng đáng yêu. Tiếng chim hót làm cho bức tranh chuyển trạng thái từ tĩnh sang động. Mùa xuân trong thơ của Thanh Hải là một nét đẹp đằm thắm, nhẹ nhõm, mơn man, trong sáng và đầy tinh khôi. Tất cả đều đang ở độ tràn trề sức sống.

Trước vẻ đẹp thiên nhiên ấy, tác giả không khỏi bộc lộ rõ nét xúc cảm của bản thân:

“Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng”

“Giọt long lanh” ở đây được hiểu với rất nhiều nghĩa khác nhau. Đó có thể là giọt sương trong buổi sớm sớm mai, giọt mưa còn vương lại trên mái hiên hè sau mỗi trận mưa rinh rích đêm khuya hay đó cũng có thể là giọt mang ý nghĩa tượng trưng cho hạnh phúc, cho sức sống tràn đầy. Với sự chuyển đổi cảm giác linh hoạt trong câu thơ đã đem lại sự thú vị cho câu thơ. Câu thơ cuối của đoạn đầu bài thư lại diễn tả rõ nét hơn cảm giác ấy: “Tôi đưa tay tôi hứng”. Động từ “hứng” gợi cho ta thấy sự trân trọng. Sự trân trọng của tác giả trước vẻ đẹp của thiên nhiên, của đất trời.

Có một nhà phê bình đã từng viết về “Mùa xuân nho nhỏ” giống như “Một tác phẩm kết tinh của tâm hồn người sáng tác, vừa là sợi dây truyền cho mọi người sự sống mà nghệ sĩ mang trong lòng”. Chính tình yêu thiên nhiên da diết cùng với ý thức lạc quan, yêu đời của tác giả Thanh Hải đã đem tới một tiếng thơ vô cùng giản dị, mộc mạc mà tràn ngập xúc cảm. Không phải một mùa xuân mang sự ước chừng, u buồn trong “Xuân” của Chế Lan Viên, cũng không phải một “Mưa xuân” của Nguyễn Bính mang đầy sự dịu dàng, nhẹ nhõm của một người con gái như đang ngỏ lời trách hờn với chàng trai hay một “Hồn xuân” của Huy Cận mang khá thở của tình yêu. Thanh Hải đã góp vào một tiếng thơ riêng, rất riêng, rất Thanh Hải và rất ý nghĩa.

Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ – Mẫu 3

Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải là một bài thơ mô tả về mùa xuân rất đặc sắc và có ý nghĩa. Đặc biệt trong đoạn trước hết của bài thơ càng cho chúng ta thấy được mùa xuân hòa vào trong lòng người đọc rất rõ nét và sâu sắc.

Xem Thêm : Nghị luận về sự ích kỉ (8 mẫu)

Mùa xuân được xem là khoảng thời gian đẹp nhất trong năm cho nên nói tới mùa xuân là nhường như chúng ta cảm thấy yêu đời hẳn lên, có nhẽ chính vì vậy mà mùa xuân trở thành một đề tài thân thuộc trong thơ ca Việt Nam

Đoạn đầu bài thơ tác giả đã phác họa lên được một bức tranh xuân trước quang cảnh thiên nhiên của đất trời:

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời

Dòng sông có màu xanh gợi nhắc một hình ảnh của những khúc sông uốn lượn quanh co của dải đất miền Trung. Trên gam màu xanh lơ vượt trội lên hình ảnh một bông hoa tím biếc, không có màu vàng của hoa mai hay là màu đỏ của hoa đào mà chỉ có một bông hoa màu tím hiện lên trước mắt. Cho thấy hình ảnh mang đậm bản sắc của xứ Huế, màu tím là màu đặc trưng của con người và đất trời Huế. thi sĩ đã rất khéo léo khi sử dụng nghệ thuật đảo ngữ đưa động từ “mọc” lên ở phía đầu câu như một cách để nhấn mạnh vẻ đẹp tràn đầy sức sống của mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân của đất trời. Không chỉ có hình ảnh mà còn có âm thanh của con chim chiền chiện hót vang trời làm xao xuyến cả đất trời, cả tâm hồn của người thi sĩ bằng những từ ngữ cảm thán như “ơi, hót chi”. Một bức tranh đang suy tư bỗng đâu đó vang lên một tiếng chim hót làm sinh động hẳn lên, một con chim chiền chiện mà lại hót được vang cả trời, thực ra khoảng trời ấy chính là khoảng không gian riêng của tác giả, chính vì vậy mà chỉ có tác giả mới cảm nhận được điều đó mà thôi.

Say mê với tiếng chim mà trước mắt thi sĩ nhường như xuất hiện được những giọt long lanh đang nhẹ nhõm rơi xuống “Từng giọt long lanh rơi, Tôi đưa tay tôi hứng!”.

Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp bình dị và nên thơ của mùa xuân, thi sĩ bổi hổi xúc động:

Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng

Giọt mưa xuân, giọt nắng hay là giọt sương được tác giả viết là “giọt long lanh”. Theo mạch xúc cảm của thi sĩ thì đây được xem là giọt của âm thanh tiếng chim ngân vang. Bằng một cảm nhận tinh tế, thi sĩ đã hình tượng hóa tiếng chim như một sự vật có hình dáng, đây là một sự sáng tạo chỉ người có tâm hồn nhạy cảm mới có thể cảm nhận được hết cái đẹp đó.

Khi đọc bài mùa xuân nhỏ nhỏ, nhất là ở đoạn trước hết, chúng ta như cảm nhận được khá thở, men rượu của mùa xuân đang lan tỏa cả vào đất trời, hòa vào thiên nhiên. Đây quả là một mùa xuân nho nhỏ mà thi sĩ Thanh Hải đã dành tặng cho đời vào những giây phút cuối của thế cuộc mình.

Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ – Mẫu 4

Thanh Hải là thi sĩ trưởng thành trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Sông Hương Núi Ngự đã nuôi dưỡng tâm hồn thi sĩ trong trẻo mà đằm thắm, suốt đời gắn bó với cách mệnh với quê hương quốc gia tới khá thở cuối cùng. Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” là tác phẩm vượt trội của ông. Đọc bài thơ người đọc rất ấn tượng với khổ thơ đầu của bài thơ:

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ôi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng

Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” được ra đời trong hoàn cảnh rất đặc biệt trước khi thi sĩ sắp vĩnh biệt thế cuộc. Vậy mà bài thơ vẫn rất trẻ trung và đầy khát vọng cống hiến. Bài thơ được cấu tạo theo mạch xúc cảm dạt dào của tác giả. Bằng sự quan sát tinh tế những giác quan nhạy cảm nhưng hơn thế là cả một tấm lòng yêu quê hương Thanh Hải đã vẽ bức tranh xuân thật nhẹ nhõm đằm thắm giản dị nhưng hết sức thơ mộng:

Mọc giữa dòng sông xanh
…………………………. . . .
Hót chi mà vang trời

Tín hiệu mùa xuân đã về được thi sĩ cảm nhận bằng thị giác: trên dòng sông xanh của quê hương mọc lên một bông hoa tím biếc. Màu xanh của sông làm nền tô điểm cho màu hoa tím biếc. Động từ “mọc” nằm ở đầu câu thơ gợi tả sự ngạc nhiên vui thú là niềm vui hoan hỉ đón chào mùa xuân tới. Bông hoa tím biếc mang đặc trưng của xứ Huế trầm lặng, mang đặc trưng của chiếc áo dài Huế. Bông hoa ấy có thể là hoa lục bình hoặc hoa súng mà ta vẫn thường gặp và được cảm nhận qua sự say mê ngắm nhìn của Lê Anh Xuân:

Hoa lục bình tím cả bờ sông

(Trở về quê nội)

Sắc xanh, màu tím biếc đã tạo nên bức tranh xuân với những đường nét chấm phá mặn mà đằm thắm. Đó là bức tranh đa chiều mà nhìn vào con người như đọc được điệu hồn quê hương.

Không gian của mùa xuân được mở rộng theo chiều cao, thi sĩ vui sướng lắng tai nghe tiếng chim chiền chiện hót trên bầu trời trong trẻo. Từ “ơi” nằm ở đầu dòng thơ là tiếng gọi ngọt ngào xúc động biểu lộ niềm vui ngây ngất khi nghe âm thanh của tiếng chim. Tiếng chim chiền chiện hót gọi xuân về hay tiếng lòng náo nức của người dân xứ Huế của người dân đất Việt trước xuân sang. Tiếng chim ngân vang rung động đất trời đem niềm vui hoan hỉ trong lòng người.

Ngắm dòng sông ngắm bông hoa đẹp nghe tiếng chim hót thi sĩ bổi hổi sung sướng bất giác đưa tay ra hứng từng giọt âm thanh từng giọt sương sớm hay từng giọt mưa xuân long lanh:

Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng

Cử chỉ của thi sĩ bình dị mà trân trọng là cử chỉ thể hiện sự xúc động sâu xa. Đó là sự liên tưởng đầy chất thơ qua nghệ thuật chuyển đổi cảm giác thính giác thị giác xúc giác đã được huy động để cảm nhận những hình khối thẩm mỹ của âm thanh.

Huế đẹp thơ mộng đã đi vào lòng người đã đi vào thơ ca muôn thuở, mùa xuân xứ Huế đã là đề tài để thi sĩ Hàn Mặc Tử viết nên “mùa xuân chín” cách bài thơ mùa xuân nho nhỏ sắp nửa thế kỉ:

Trong làn nắng ửng khói mơ tan
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng
Sột soạt gió trưa tà áo biếc
Trên giàn thiên lí bóng xuân sang

tương tự, qua khổ thơ đầu của bài thơ Thanh Hải đã gợi lên trước mắt người đọc bức tranh thiên nhiên xứ Huế vào mùa xuân. Bức tranh ấy có bông hoa màu tím, nổi tiếng chim hát vang trời. Đưa tới cho người đọc cảm nhận tinh tế về mùa xuân xứ Huế.

Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ – Mẫu 5

Thơ là cái đẹp muôn thuở, cái đẹp của thiên nhiên, cái đẹp của con người. có nhẽ mùa xuân là thời gian tụ họp bao vẻ đẹp của quốc gia và con người Việt Nam nên thơ xuân mới hay và mặn mòi như thế. Ta bâng khuâng một nét xuân trong thơ vua Trần Nhân Tông:

Song song đôi bướm trắng
Phơi phới phấn hoa bay

(Buổi sớm mùa xuân)

Ta cảm một sắc xuân tươi xinh rực rỡ trong thơ của thi hào Nguyễn Du:

Cỏ non xanh tận chân trời,
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa

(Truyện Kiều)

Ta rộn rực dõi nhìn cánh đu bay trong ngày hội xuân của làng quê thân thuộc:

Bốn mảnh quần hồng bay phất phới,
Hai hàng chân ngọc duỗi song song

(Đánh đu – Hồ Xuân Hương)

Và đây là thơ xuân của Thanh Hải:

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

Có người đã nghĩ rằng: “Đoạn thơ đẹp như bức tranh”. Đó là bức tranh xuân của “Huế đẹp và thơ”, quê mẹ thương yêu của thi sĩ Thanh Hải.

Hai câu thơ đầu là một sắc xuân tươi xinh rực rỡ tắm mát tâm hồn chúng ta. Vần thơ như một tiếng nói thốt lên khi ngạc nhiên chợt thấy một cảnh đẹp mà lòng xôn xao xúc động:

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc

Có sông và hoa. Có màu “xanh” của dòng sông làm nền để tô điểm màu “tím biếc” của hoa, bông hoa xuân mới “mọc”., mới nở. Dòng sông hiện hữu trong bài thơ Thanh Hải không phải là con sông chung chung nào, mà người đọc dễ trông thấy, đó là sông Hương “bài thơ trữ tình cố đô Huế” như thi sĩ Tố Hữu tâm sự:

Hương Giang ơi, dòng sông êm
Qua tim ta, vẫn ngày đêm tự tình”..

“Bông hoa tím biếc “ mọc giữa dòng sông xanh chỉ có thể là hoa súng, hoa lục bình dân dã mà Lê Anh Xuân từng say mê ngắm nhìn sau những năm dài xa vắng mới trở về quê nội:

Hoa lục bình tím cả bờ sông”.

Chữ “mọc” nằm đầu câu thơ “Mọc giữa dòng sông xanh” thể hiện một nét xuân đột hiện, một sức xuân mạnh mẽ xuất hiện xinh đẹp, non tơ, lộng lẫy như một nàng xuân trong sắc áo “ tím biếc ” kiêu sa trên cái nền xanh của dòng sông. Thanh Hải đã sử dụng hai gam màu tươi sáng để vẽ lên một nét xuân đẹp trên bức tranh xuân đẹp.

Ngắm dòng sông, bâng khuâng nhìn hoa xuân đẹp, thi sĩ khẽ reo lên khi bỗng nghe chim hót “vang trời”:

Ơi! Con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời

“Ơi ” là từ cảm thán biểu thị sự xúc động bổi hổi của thi sĩ khi nghe chim chiền chiện hót. Tiếng chim hót là khúc nhạc đồng quê. Chim chiền chiện làm tổ trên luống cày, nó là người bạn thân thiết của nông gia. Nghe chiền chiện hót mà mừng vui, chim báo sẽ được mùa: “Chiền chiện hót lúa tốt bời bời “(Tục ngữ). Hai tiếng “hót chi ” rất gợi cảm, là cách nói “dịu ngọt ” của bà con “xứ Huế chúng mình. từ đó, ta thấy nét xuân thứ hai được thi sĩ cảm nhận là một nét vui. Qua tiếng chim hót mà ta cảm được cái mênh mông trong sáng của bầu trời xuân. Ta cảm được tấm lòng hồn hậu của đứa con xứ Huế. Một cử chỉ rất tao nhã đáng yêu:

Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa ta tôi hứng

Không hề nói tới nắng mà ta vẫn cảm nhận được ánh hồng rạng đông làm long lanh những giọt sương tròn như hòn ngọc bé tí treo trên đầu ngọn cỏ, lá cây. “Từng giọt long lanh rơi” cũng có thể là những chuỗi âm thanh, từng chuỗi tiếng chim chiền chiện từ trời cao vọng tới, “rơi” xuống? Cái cử chỉ “đưa tay… hứng” thể hiện một hồn thơ chan hoà với thiên nhiên, đất trời, tạo vật.

Thơ thực thụ là một hữu hình mà mở ra trong lòng người đọc những sắc màu và chân trời bát ngát. Tiếng chim hót, giọt long lanh trong thơ Thanh Hải cũng vậy, nó mở ra bao toàn cầu về cảnh sắc sớm mai trên đồng quê. Cảnh sắc thân thuộc đáng yêu biết bao:

Mặt trời càng lên tỏ
Bông lúa chín thêm vàng
Sương treo trên đầu cỏ
Sương rọi càng long lanh
Bay vút tận trời xanh
Chiền chiện cao tiếng hót“…

(“Thăm lúa”- Trần Hữu Thung)

Đoạn thơ ngũ ngôn sáu câu ba mươi chữ của Thanh Hải quả là một bức tranh xuân đẹp và tươi vui. Có bầu trời và dòng sông. Có hoa khoe sắc và chim đựng tiếng hót. Có giọt sương mai long lanh. Hình ảnh con người xuất hiện trên bức tranh xuân với cử chỉ tao nhã, ung dung, với tâm hồn trong sáng, lạc quan yêu đời và giàu tình yêu thiên nhiên.

“Mùa xuân nho nhỏ” là một bài thơ xuân tuyệt bút của Thanh Hải. Ông viết bài thơ này vào tháng 11 năm 1980, một tháng trước lúc ông qua đời. Có thể nói, đoạn thơ trên đây là khát vọng mùa xuân muôn thuở.

Một khổ thơ trong bài “Mùa xuân nho nhỏ” cho em nhiều ấn tượng đẹp.

Mùa xuân ta xin hát…
Nhịp phách tiền đất Huế

Nam ai và Nam bình là hai điệu dân ca Huế rất nổi tiếng mấy trăm năm nay. Phách tiền là một nhạc cụ dân tộc để điểm nhịp cho lời ca, tiếng đàn tranh, đàn tam thập lục. Câu thơ “Mùa xuân ta xin hát” diễn tả niềm khát khao bổi hổi của thi sĩ đối với quê hương yêu dấu buổi xuân về. Quê hương quốc gia trải dài nghìn dặm, chứa chan tình yêu thương. Đó là “nghìn dặm mình”, “nghìn dặm tình” đối với sông núi và xứ Huế quê mẹ thân yêu. Câu thơ của người con đất Huế quả là “dịu ngọt” vậy.

Mùa xuân là đề tài truyền thống trong thơ ca dân tộc. Giọng thơ của Thanh Hải lúc mạnh mẽ, lúc tha thiết ngân vang. những giải pháp tu từ như so sánh, ẩn dụ. Song hành đối xứng, điệp ngữ… được vận dụng sắc sảo, tài hoa. Tình yêu mùa xuân gắn liền với tình yêu quốc gia, quê hương được Thanh Hải diễn tả một cách sâu sắc, cảm động. Mỗi một thế cuộc hãy là một mùa xuân. quốc gia ta mãi mãi sẽ là những mùa xuân tươi đẹp.

Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ – Mẫu 6

Càng đọc thơ Thanh Hải, ta càng thêm cảm thấy thú vị và say sưa. Nhất là sau khi đọc Mùa xuân nho nhỏ, ta như thấy được cả men rượu của mùa xuân đang lan tỏa vào đất trời, hòa vào trong lòng mùa xuân và trong lòng người đọc.

Mùa xuân là hoa nở trên nhành mai
Mùa xuân là chim hót trên cành cây
Mùa xuân là ánh mắt em nhìn ai
Thoáng trên mắt môi bao nụ cười…

Mùa xuân, đó có thế gọi là một khoảng thời gian tươi đẹp nhất trong năm. Nói tới mùa xuân là ta nhường như đang nói tới lòng yêu đời đang cuồn cuộn chảy và những mong ước cháy bỏng của con người trong cuộc sống. có nhẽ chính vì vậy mà từ lâu mùa xuân đã trở thành một đề tài thân thuộc của những thi sĩ. Viết về mùa xuân, thì mỗi thi nhân đều có được những vần thơ thật hay, thật đặc trưng và nhất là đều mang được tính độc đáo riêng của mình, ở đây, ta chỉ nói về hình ảnh của mùa xuân trong bài thơ thân thuộc “Mùa xuân nho nhỏ’’ của thi sĩ Thanh Hải.

Mở đầu bài thơ, tác giả đã phác họa lên một bức tranh mùa xuân trước mắt chúng ta giữa quang cảnh thiên nhiên và đất trời, vũ trụ:

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi! Con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời…

quang cảnh mùa xuân dần dần được hiện ra với một vẻ đẹp thật bình dị, đơn sơ nhưng cũng không kém phần nên thơ và sâu sắc. Ở đây, mùa xuân của Thanh Hải tới với ta không rực rỡ kiêu sa với cánh đào Hà Nội, với những nụ mai vàng đang phô trương sắc thắm, mà chỉ đơn thuần là một bông hoa tím đang mọc lên giữa dòng sông nước xanh như lọc. Cánh hoa nghiêng mình xuống mặt nước tựa như gương ấy để vượt trội lên trên một khung trời được in bóng dưới lòng sông, với màu sắc thật nhẹ, thật hài hòa mà cũng rất dễ thương, Thanh Hải đã tạo nên cho bức tranh mùa xuân của mình một nét gì đó vô cùng độc đáo. Và bức tranh ấy lại càng được đẹp hơn, có “hồn” khi cái màu tím kia được thi sĩ tô đậm lên thành “tím biếc”. Gam màu ấy đã được tô vẽ vào bức tranh thật khéo léo, tài tình, làm cho người đọc chúng ta có thể hình dung ra ngay trước mắt cả một bông hoa tím biếc, thật nhỏ, thật xinh, nhưng nhường như cũng có đủ khả năng để nhuộm tím cả bầu trời, cả không gian mùa xuân đang căng tràn sức sống. Cái màu tím ấy lan ra, chơi vơi, và khẽ lay động theo những ngọn gió xuân đang thổi lên từ lòng sông xanh mát rượi. Cảnh vật mùa xuân trong bài thơ có nhẽ cũng bình dị, giản đơn, và trầm lặng, tĩnh lặng như vùng đất miền Trung quê hương tác giả. Xứ Huế vốn nổi tiếng mộng mơ với núi Ngự sông Hương, với những điệu hò mái nhì mái đẩy, giờ lại càng thêm xinh đẹp dưới ngòi bút tô vẽ của thi sĩ…

Bức tranh thiên nhiên kia nãy giờ đang tĩnh lặng như chất chứa suy tư, chợt sinh động và “sống” hẳn lên vì một nét đâm ngang của cánh chim chiền chiện:

Ơi! Con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng!

Bức tranh ấy giờ đây chợt đẹp hẳn lên và cũng độc đáo hơn vì có sự pha trộn giữa hai sắc màu: hài hoa (xanh, tím) và lung linh rực rỡ (long lanh). Câu thơ giờ cũng mang một nét gì đó lạ thường hình như là vô lí; con chim chiền chiện mà lại hót tới vang cả trời! Thực ra, khoảng trời ấy chính là khoảng không gian của riêng tác giả, trong tim tác giả, vì vậy mà chỉ có một mình tác giả mới cảm nhận được và nghe thấy được mà thôi. Tâm hồn thi sĩ nhỏ bé trước đất trời, chính vì vậy mà tất cả mọi cảnh của tâm hồn ấy cũng trở nên nhỏ xinh và dễ thương tới lạ: con chim nhỏ của mùa xuân nhỏ trong một khoảng không gian nhỏ. Nhưng chính cái “nhỏ” ấy đã phần nào tạo nên được nét độc đáo riêng trong thế đối lập của câu thơ. Tâm hồn ấy, trái tim ấy tuy nhỏ nhưng chỉ chính nó mới cảm nhận được hết mùa xuân của đất trời và vũ trụ thiên nhiên… Và giờ đây tiếng chim lại vang lên, tiếng chim thân thuộc của đồng quê dân dã:

Ồ !tiếng hát vui say
Con chim chiền chiện
Trên đồng lúa chiêm
Xuân chao mình bay liệng…

(Tố Hữu)

Xem Thêm : Phân tích khổ cuối Sang thu của Hữu Thỉnh (5 mẫu + Dàn ý)

Say mê với tiếng chim, trước mắt thi sĩ nhường như xuất hiện những giọt long lanh đang nhẹ nhõm rơi xuống: “Từng giọt long lanh rơi, Tôi đưa tay tôi hứng!”.

“Từng giọt long lanh”… giọt gì? Giọt nắng, giọt sương, giọt hạnh phúc, hay là giọt xuân đang êm đềm rơi xuống từ cánh chim chiền chiện nhỏ đang tung mình bay lượn để ban phát mùa xuân tới cho mọi người? Nhưng chuẩn xác hơn nhất có nhẽ là giọt tiếng chim, giọt tiếng chim mà chỉ có một mình tác giả cảm nhận được, và “trông thấy” được! Nhìn được những vật mà mắt thường không thấy có nhẽ do Thanh Hải đang nhìn bằng con mắt của một thi sĩ. Tiếng chim thì nghe, nhưng ở đây tác giả lại nhìn. Hiện tượng chuyển đổi cảm giác này lẽ ra chi có được ở những người say. Câu thơ đang vô lí giờ lại bỗng nhiên hợp lí. quả tình Thanh Hải đang say, ông say trước quang cảnh thiên nhiên vào mùa xuân thật xinh tươi, đẹp đẽ, say vì nàng chúa xuân quá diễm lệ, yêu kiều. Và từ đó trân trọng, thật nhẹ nhõm, tác giả đã đưa tay ra hứng để đón lấy những điều may mắn, cái tốt đẹp và cái “lộc” của mùa xuân đã tặng thưởng cho tâm hồn của mỗi con người, và đặc biệt là cho tác giả.

Càng đọc thơ Thanh Hải, ta càng thêm cảm thấy thú vị và say sưa. Nhất là sau khi đọc “Mùa xuân nho nhỏ”, ta như thấy được cả men rượu của mùa xuân đang lan tỏa vào đất trời, hòa vào trong lòng mùa xuân và trong lòng người đọc. Đây quả tình đúng là mùa một “mùa xuân nho nhỏ” mà Thanh Hải đã dâng tặng cho đời. nếu như chúng ta biết rằng Thanh Hải viết bài thơ này khi ông đang nằm trên giường bệnh, ông viết không phải vào dịp xuân… và chỉ ít tháng thôi ông đã ra đi mãi mãi… dù sao, bông hoa tím biếc chung với đời, dòng sông xanh biếc của hy vọng, của niềm tin với đời vẫn là hình ảnh nhỏ nhẹ nói với ta bao điều.

Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ – Mẫu 7

Nói tới đề tài mùa xuân, người yêu văn thơ nước nhà nhớ ngay tới “Mùa xuân nho nhỏ” của thi sĩ Thanh Hải. Bài thơ này được xem như sợi dây tiếp nối mạch xúc cảm của mấy mươi năm về trước. Thanh Hải viết “Mùa xuân nho nhỏ” vào thời khắc sắp kề cận cát bụi nhưng người đọc tìm thấy một tình yêu thiên nhiên đất trời mãnh liệt, luôn dâng trào ở trái tim tác giả. Ngay ở khổ thơ đầu bài thơ đã toát lên được điều đó.

“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời”

Khổ thơ với chỉ bốn câu thơ đã phác họa một bức tranh với âm thanh, màu sắc, với sức xuân hài hòa, sống động. Từ “mọc” được đặt ở đầu câu với lối đảo ngữ tinh tế tạo nên sự khỏe khoắn, tạo nên sức sống tiềm tàng, tạo nên sự vươn lên trỗi dậy. Giữa dòng sông rộng lớn, không gian mênh mông, chỉ một bông hoa thôi, một bông hoa tím biếc cũng làm nên sức xuân, cũng làm nên ánh xuân lung linh sắc màu.

Điểm nhấn của bức tranh xuân là gam màu thật hài hòa, dịu nhẹ, tươi tỉnh: màu xanh lam của nước sông Hương hài hòa cùng màu tím biếc của hoa, một màu tím thật giản dị, thủy chung mà cũng thật mộng mơ, quyến rũ. Đó cũng chính là màu đặc trưng của xứ Huế, một màu rất Huế.

Bỗng đâu đó tiếng chim chiền chiện hót vang trời. Với những thán từ “gọi”, “ơi”, “chi” mang chất giọng ngọt ngào, đáng yêu và đậm chất xứ Huế mang nhiều màu sắc thái xúc cảm như một lời trách yêu. quang cảnh mùa xuân có không gian cao rộng, màu sắc tươi thắm, âm thanh vang vọng. Hót vang trời, đó là thứ thanh âm bay bổng, đằm thắm, dịu dàng. Mùa xuân trong thơ Thanh Hải chẳng có mai vàng, đào thắm cũng chẳng có muôn sắc màu rực rỡ nhưng sao mà tất cả rộ lên sắc màu và âm thanh đều đang ở độ tràn đầy sinh khí.

Xúc cảm ngây ngất trước quang cảnh mùa xuân tươi đẹp của thiên nhiên, đất trời, lòng người mà say sưa, xốn xang, rộn ràng tới thế.

“Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng”

Giọt long lanh là tên gọi chung của tác giả dành cho giọt sương, giọt mưa, giọt nắng, giọt mùa xuân hay giọt của âm thanh, giọt của hạnh phúc. Tiếng chim chiền chiện hót vang trời nhưng không tan biến vào không trung mà ngưng đọng lại thành từng giọt âm thanh như những giọt lưu ly trong veo, lấp lóa, chói ngời. Với văn pháp ẩn dụ chuyển đổi cảm giác từ thính giác tới thị giác và xúc giác “hứng” đó là sự trân trọng vẻ đẹp của thi nhân đối với vẻ đẹp của sự sống, của đất trời, của chim, đó cũng là sự đồng cảm của thi sĩ trước thiên nhiên, thế cuộc.

Mùa xuân đẹp tới mức làm cho trái tim của một người sắp đất xa trời phải bừng tỉnh hay chính sức sống mãnh liệt, niềm tin yêu cuộc sống và khát khao hiến dâng tới khá thở cuối cùng của thi sĩ đã thổi vào trong từng câu chữ nhưng màu sắc và âm thanh của sự hồi sinh. Màu tím trong thơ Thanh Hải không trầm mà trở nên tươi, tiếng chim trong thơ Thanh Hải không quá rộn ràng mà trong veo, tròn đầy. Cho tới khá thở cuối cùng tác giả vẫn có thể cống hiến cho đời, thế cuộc ông cũng chính là một mùa xuân, “Một mùa xuân nho nhỏ / Lặng lẽ dâng cho đời”.

Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ – Mẫu 8

“Thơ ông chất phác,bình dị, nhân hậu và thành tâm…Đối với nền thơ chống Mỹ của miền Nam, Thanh Hải là một trong những cây bút có rất nhiều đóng góp”, đó là những lời nhận xét thành tâm mà Trần Hữu Tả đã dành cho thi sĩ Thanh Hải. Thanh Hải là một thi sĩ cách mệnh, đi qua cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, thế cuộc ông gắn liền với mảnh đất Thừa Thiên – Huế thân yêu kể cả trong những tháng ngày kháng chiến khốc liệt liệt nhất. Trong cả đời thơ của mình Thanh Hải đã dành phần lớn để viết những bài thơ ca tụng quê hương quốc gia, ca tụng cách mệnh thể hiện tấm lòng muốn cống hiến hiến hết mình cho Tổ quốc, cho nhân dân. Và tới những tháng ngày cuối đời khi nằm trên giường bệnh, ông vẫn sáng tác ra những vần thơ thật hay thật tươi đẹp về mùa xuân của thiên nhiên của thế cuộc, bộc lộ sâu sắc tấm lòng tha thiết của thi sĩ với dân tộc, với quốc gia. Trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ này, qua lăng kính của một người sắp từ giã thế gian người ta vẫn thấy một mùa xuân nơi xứ Huế thân yêu thật rực rỡ, thật trong trẻo và đẹp đẽ.

“Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng”

Thanh Hải có yêu quý mùa xuân không, đương nhiên là có, thế nhưng cái cách yêu của ông khác hẳn với cái vẻ nồng nàn, say đắm, vội vã của Xuân Diệu trong Vội vàng, cũng chẳng giống cái vẻ xanh mát, trong trẻo tràn ngập không gian với thi sĩ “quê mùa” Nguyễn Bính trong Mùa xuân xanh, lại càng xa vời với cái vẻ mơ tưởng, lãng mạn của thi sĩ “điên” Hàn Mặc Tử trong Mùa xuân chín. Thanh Hải viết Mùa xuân nho nhỏ khi đã sắp bước hết đời người, thế nên cái cách ông nhìn về mùa xuân cũng khác biệt. Đọc khổ thơ đầu ta thấy một mùa xuân lặng lẽ, nhưng lại tràn ngập sức sống với sự hòa phối của những gam màu sắc nét và âm thanh rõ ràng, hòa quyện lại thành một bức tranh hài hòa và vô cùng sống động, mang màu sắc tươi vui rõ rệt gây ấn tượng mạnh mẽ với người đọc.

Trong câu thơ đầu “Mọc giữa dòng sông xanh”, người ta ấn tượng với hai việc, trước hết ấy là nghệ thuật đảo ngữ, đảo động từ “mọc” lên trên đầu câu thơ để làm vượt trội động thái của sự vật, mà ở đây đó là bông hoa súng, vươn mình dậy giữa “dòng sông xanh”. Điều ấy đã đem tới cho độc giả xúc cảm về sự trỗi dậy mạnh mẽ của sự sống, của mùa xuân, giữa một không gian yên lành, phẳng lặng. Làm vượt trội vẻ đặc biệt của loài hoa mọc trên mặt nước, chứ không phải trên mặt đất, tựa như một nàng tiên “xuân” vừa tẩy rửa bụi trần từ năm cũ, để đón một mùa xuân mới trên thế gian. Có thể nói rằng việc đảo ngữ này của tác giả đã đem tới những hiệu ứng mạnh mẽ, gây ấn tượng sâu sắc với người đọc về cảnh tượng mùa xuân. Thứ hai nữa, hình ảnh “dòng sông xanh” đã mở ra một không gian mùa xuân rất khoáng đạt và rộng lớn, dòng sông ấy tượng trưng cho mặt đất, phẳng lặng và và hiền hòa. Sắc xanh đem tới sự trong trẻo, yên bình, tạo cảm giác thư thái, vui vẻ, tràn ngập sức sống, có cảm tưởng sắc xanh ấy đã lan tận chân trời. Thêm nữa màu xanh của dòng sông không chỉ là màu xanh của riêng mình nó mà đó còn là màu xanh của cây cối xung quanh, là màu xanh của bầu trời bát ngát, thế mới thấy mùa xuân trong thơ Thanh Hải, sâu rộng và tươi đẹp ngần nào.

Trong câu thơ tiếp “Một bông hoa tím biếc”, bông hoa ấy có nhẽ là một bông hoa súng, bông hoa trang, hoặc cũng có thể là bông lục bình trôi trong “Hoa lục bình tím cả dòng sông”, chúng đều nổi danh là loài hoa mạnh mẽ kiên cường, là biểu tượng của làng quê Việt Nam, dẫu dập dềnh sóng nước nhưng vẫn giữ riêng cho mình những nét đẹp thân yêu. Thêm nữa sắc tím của loài hoa này lại gợi người đọc liên tưởng tới xứ Huế mộng mơ với tà áo tím của những cô gái vùng đất kinh kỳ, nơi mà tác giả đã gắn bó và yêu thương cả thế cuộc. Hai gam màu, một xanh một tím dẫu đều là những gam màu lạnh, thế nhưng khi phối hợp lại với nhau, sắc xanh làm nền, sắc tím trở thành nét chấm phá, tô điểm, gợi ra bức tranh xuân rực rỡ, sống động, đậm vị Huế thương, rất tự nhiên, hài hòa và nền nã dịu dàng.

kế bên bức họa chấm phá với nét thi pháp cổ điển, thì bức tranh xuân của Thanh Hải còn gây ấn tượng với người đọc bằng một tiếng chim lảnh lót vang trời của chú chim chiền chiện. Âm thanh ấy phá tan cái sự tĩnh lặng của cảnh vật, thổi vào không gian cái rộn rực, sôi động và yêu đời, mang lại không khí vui tươi, phấn khởi. Hơn thế nữa tiếng chim chính là đại diện cho bầu trời, nếu như trong câu thơ trước chúng ta chỉ có thể mường tượng ra bầu trời thông qua màu xanh biếc của dòng sông, thì ở đây tiếng hót vang của loài chim đã mang đã mang ta tới một không gian rộng rãi và khoáng đạt thật sự đi theo cánh chim bay lượn. tương tự bức tranh đã đủ cả trời, cả đất, rộng lớn vô cùng, khiến người ta chỉ muốn nhập vào đó mà thỏa sức bay nhảy. “Ơi con chim chiền chiện/ Hót chi mà vang trời” chính là lời cả thán tha thiết của thi sĩ trước sự thay đổi của thiên nhiên, sống dậy trong lòng người những rung cảm mạnh mẽ, thể hiện tấm lòng yêu thiên nhiên, yêu mùa xuân và thế cuộc sâu nặng. Đọc hai câu thơ ấy người ta không thể nghĩ nổi đó là nỗi lòng của một con người đã bước dần tới cửa tử, bởi tiếng lòng ấy sao tươi vui, sao xúc động và thích thú quá. tương tự có thể thấy, bức tranh xuân, tiếng chim lảnh lót đã làm sống dậy cả một tâm hồn tưởng héo úa, khai mở trái tim, niềm vui sống, xóa mờ đi những đớn đau của bệnh tật và cái chết đang tới sắp.

Trong quang cảnh dịu dàng, nên thơ đặc trưng của xứ Huế mộng mơ ấy, người ta thấy tác giả đã thật sự thăng hoa trong xúc cảm, ông không chỉ cảm nhận mùa xuân bằng mắt, bằng tai, mà thậm chí thi sĩ còn cảm nhận nó bằng xúc giác. Từ lúc nào mà người ta lại hứng được cả màu xuân, và vẻ đẹp của mùa xuân kết thành giọt rơi xuống trao tặng cho người yêu xuân như thế. Từ “long lanh” ấy mang lại cho chúng ta nhiều liên tưởng là giọt sương sớm, giọt mưa phùn, hay là tiếng chim trên trời cao kết lại, là giọt nắng, giọt nước sông xanh, là giọt tình xuân,… Nhưng tất cả đó đều mang dáng dấp và khá thở của mùa xuân dịu dàng, và chỉ người nghệ sĩ có tấm lòng rộng mở mới có thể đón nhận và thấm đẫm những thứ tuyệt vời mà tạo hóa đã tặng thưởng, để nó thấm đẫm vào hồn người. Cảnh “Tôi đưa tay tôi hứng” chính là thái độ trân trọng, yêu thương, nâng niu vẻ đẹp của thiên nhiên, của đất trời, của mùa xuân bằng tất cả tấm lòng rộn rực, vui sướng. Thanh Hải “hứng” lấy mùa xuân ấy để cảm nhận, để khắc ghi vào lòng, đây là mùa xuân của Huế, mùa xuân của quê hương, ngày mai có về đất mẹ ông vẫn mãi mang cả tình xuân của Huế đi theo, trân trọng tận tình.

tương tự chỉ bằng khổ thơ đầu trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải ta đã cảm nhận được bức tranh thiên nhiên mùa xuân tươi đẹp và tràn đầy sức sống, với không khí dịu dàng đằm thắm đậm chất Huế. không những thế là tình cảm thành tâm, tha thiết của tác giả với mùa xuân của quê hương quốc gia, thể hiện tấm lòng sâu nặng với thế cuộc, với Tổ quốc, nơi mà ông dành trọn trái tim cống hiến cho tới tận lúc ra đi.

Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ – Mẫu 9

Mùa xuân có thể nói là mùa đẹp nhất trong năm, tượng trưng cho tuổi xanh, tình yêu và sức sống. Chính vì vậy, con người thường ngây ngất vui sướng trước cảnh sắc giao hòa của đất trời vào độ xuân sang. Cũng nằm trong mạch xúc cảm ấy nhưng với Thanh Hải mùa xuân của thiên nhiên còn gợi mở về mùa xuân của quốc gia, về một tương lai tươi sáng phía trước. Mà trong mùa xuân ấy, con người là một nhân tố quan trọng để làm nên mùa xuân của quốc gia, thế cuộc. Bằng tâm hồn nhạy cảm và tinh tế, Thanh Hải đã nắm bắt trọn vẹn vẻ đẹp của mùa xuân xứ Huế mộng mơ. Nó được thể hiện đặc biệt rõ trong khổ thơ:

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ôi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng

Mùa xuân nho nhỏ được sáng tác vào năm 1980 – tức là trong những tháng ngày cuối đời, trên giường bệnh của ông. Nhưng trong bài thơ không ánh lên niềm u uất của một người sắp từ giã cõi đời mà lại ánh lên một niềm tin yêu, sự lạc quan yêu đời. Có tương tự, mới thấy được hồn thơ của Thanh Hải – luôn lạc quan tin tưởng vào tương lai với một tình yêu nước cháy bỏng trong ông.

Chính vì có những giây phút đối diện với mùa đông lạnh lẽo người ta mới khởi đầu biết quý trọng mùa xuân rét mướt. Mùa xuân tới với những tín hiệu của thiên nhiên đất trời.

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc

Bức tranh xuân đơn sơ giản dị nhưng lại tươi đẹp vô cùng. Bức tranh thiên nhiên hiện lên với gam màu xanh chủ đạo. Màu xanh của dòng sông, màu xanh của sự sống hay chính màu xanh báo hiệu mùa xuân đang về. Giữa bức tranh màu xanh ấy, bỗng xuất hiện sắc tím.

giải pháp đảo ngữ “mọc” được sử dụng trong hai dòng thơ đã tạo ra một hiệu ứng đặc biệt cho bức tranh khiến người đọc có cảm tưởng như vừa tận mắt chứng kiến từ măng non bừng nở thành bông hoa. Chính vì vậy mà bông hoa ấy vượt trội là sống dậy cả một bức tranh thiên nhiên mùa xuân. Trong cái tĩnh của dòng sông có cái động của sự sống. Bông hoa ấy có thể là bông hoa có thật cũng có thể là bông hoa trong trí tưởng tượng của thi sĩ. Sắc tím thân thuộc gợi liên tưởng tới xứ Huế. Sắc xanh, màu tím biếc đã tạo nên bức tranh xuân với những đường nét chấm phá mặn mà đằm thắm. Đó là bức tranh đa chiều mà nhìn vào con người như đọc được điệu hồn quê hương. Thiên nhiên vốn phóng khoáng tặng thưởng cho con người tất cả nếu như con người biết mở rộng tấm lòng.

Thanh Hải đã điểm thêm vào bức tranh xuân ấy âm thanh của sự sống:

Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời

Tiếng hót trong veo của chú chim làm xao động cả không gian, đem tới cho mùa xuân niềm vui, sự rộn rực. nếu như trong thơ ca khi nói về mùa xuân thường gắn liền với hình ảnh chim én

Ngày xuân con én đưa thoi
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.

(Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Thì trong thơ của Thanh Hải, ông lại đánh dấu nói bằng tiếng chim chiền chiện. Tiếng chim trong veo vui tươi cũng chính làm âm thanh rộn ràng của sự sống. Từ cảm thán “ơi” hướng về con chim đang bay. Người đọc có cảm giác như thi sĩ đang gọi với theo cánh chim chiền chiện bay cao vút trên bầu trời kia. Không gian của mùa xuân được mở rộng theo chiều cao. Từ “ơi” nằm ở đầu dòng thơ là tiếng gọi ngọt ngào xúc động biểu lộ niềm vui ngây ngất khi nghe âm thanh của tiếng chim. Tiếng chim chiền chiện hót gọi xuân về hay tiếng lòng náo nức của người dân xứ Huế của người dân đất Việt trước xuân sang. Tiếng chim ngân vang rung động đất trời đem niềm vui hoan hỉ trong lòng người. thi sĩ đựng tiếng gọi để hỏi “hót chi mà vang trời”, để hỏi tiếng chim sao mà tha thiết thế gợi cho lòng người bao xúc cảm. Câu thơ như một tiếng reo ngỡ ngàng đầy thích thú, tưởng hình như thi sĩ cũng đang nói cười, vui đùa cùng cánh chim bay. Tiếng chim chiền chiện trong trẻo ấy ta cũng từng bắt gặp trong câu thơ của Huy Cận

Con chim chiền chiện
Hồn xanh quê nhà
Sáng nay lại hót
Tưng bừng lòng ta.

(Con chim chiền chiện – Huy Cận)

Tiếng chim đang vang xa bỗng lại sắp. Ngắm dòng sông ngắm bông hoa đẹp nghe tiếng chim hót thi sĩ bổi hổi sung sướng bất giác đưa tay ra hứng từng giọt âm thanh từng giọt sương sớm hay từng giọt mưa xuân long lanh:

Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng!

Tiếng chim như kết tinh thành những giọt sương long lanh sắc màu rơi xuống tâm hồn rộng lớn của thi nhân để rồi ông đón nhận nó bằng tất cả giác quan của mình. Từ thị giác tới xúc giác, mùa xuân được cảm nhận thật tròn đầy. Con người trân trọng nâng niu từng giọt sương của đất trời. một tẹo gì tươi trẻ, hồn nhiên trong hành động “tôi đưa tay tôi hứng”. Nghệ thuật chuyển đổi cảm giác đã được thi sĩ sử dụng tinh tế khắc họa sống động hình ảnh thiên nhiên. Cử chỉ của thi sĩ bình dị mà trân trọng là cử chỉ thể hiện sự xúc động sâu xa. Đó là sự liên tưởng đầy chất thơ qua nghệ thuật chuyển đổi cảm giác thính giác thị giác xúc giác đã được huy động để cảm nhận những hình khối thẩm mỹ của âm thanh.Con người cũng trở nên ngây ngất trước quang cảnh ấy. Huế đẹp thơ mộng đã đi vào lòng người đã đi vào thơ ca muôn thuở.

Chỉ bằng vài nét phác họa, Thanh Hải đã vẽ ra cả một quang cảnh thiên nhiên rộng mở. Thanh Hải đã vận dụng linh hoạt những giải pháp tu từ, cùng với đó là giọng điệu vui tươi, hào hứng đã vẽ nên vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên và sức sống của mùa xuân quốc gia. Thiên nhiên hài hòa có cả dòng sông có cả đất trời, vừa có hình ảnh vừa có âm thanh. Đó là tiếng reo vui, khúc nhạc lòng của thi nhân.

Ta không thấy một Thanh Hải ốm đau, mà là một người nghệ sĩ tràn đầy tình yêu cuộc sống, tình yêu quốc gia. Những vần thơ khiến ta càng thêm trân trọng hơn tấm lòng của một người nghệ sĩ lớn, tư cách lớn. Cảm ơn Thanh Hải. Dù đang ở giai đoạn cuối của thế cuộc, người vẫn để lại cho mình những hình ảnh đẹp của quê hương.Ta vô cùng tự hào về quê hương quốc gia, về con người cách mệnh. Họ đã sẵn sàng hi sinh tất cả mọi hạnh phúc tư nhân giữa mùa xuân để bảo vệ nền hòa bình độc lập dân tộc.

Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ – Mẫu 10

Thanh Hải sinh năm 1930 và mất vào năm 1980. Ông là thi sĩ hiện đại của Việt Nam trưởng thành trong hai cuộc chiến chống Mỹ và Pháp. Bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ ra đời thể hiện khát vọng cống hiến cho đời của tác giả. Đồng thời, ông còn thông từ đó thể hiện vẻ đẹp tuyệt vời của thiên nhiên, đặc biệt là vào mùa xuân.

Đoạn đầu bài thơ bao gồm 6 câu và mỗi câu 5 chữ đã thể hiện rõ được vẻ đẹp của mùa xuân. Đồng thời, nó còn ẩn dụ về tiếng lòng của tác giả và làm nền cho ước nguyện được thể hiện ở những đoạn sau.

Là thi sĩ tiếp xúc với sông Hương núi Ngự nên tâm hồn của ông rất đằm thắm. Hơn nữa, từ ngữ mà ông sử dụng cũng rất độc đáo và trong trẻo. Nhờ thế, khi đọc đoạn đầu, bạn sẽ cảm thấy vô cùng ấn tượng.

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc

Giữa dòng sông xanh, một bông hoa tím biếc mọc lên. Hình ảnh dòng sông thể hiện sự rộng lớn của đất trời, thiên nhiên hùng vĩ. Con người như bông hoa mọc lẻ loi thể hiện sức sống mãnh liệt. Mặc dù hình ảnh khá đơn độc nhưng đây lại là bức tranh đẹp của mùa xuân. Bông hoa tím biếc được hồi sinh giữa mùa xuân mang lại điểm sáng cho dòng sông rộng lớn. Bức tranh tả cảnh mùa xuân đầy chân thật. Tác giả không sử dụng màu sắc khác mà lại chọn lựa màu tím là để mang nét Huế thân yêu, đằm thắm vào trong thơ ca.

Ơi! Con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời

Điểm xuyết thêm trên nền bức tranh ấy là tiếng chim chiền chiện hót vang trời. Chưa ngừng lại ở đó, tiếng chim còn là tín hiệu của mùa xuân đang tới với niềm hoan hỉ, vui tươi. Ngoài ra, tác giả còn sử dụng những động từ vô cùng sắp gũi như “mọc”, “hót” để diễn tả cảnh vật. Khi đọc vào, chúng ta sẽ cảm nhận được như đã hòa mình cùng quang cảnh ấy.

Đọc hết 4 câu của đoạn đầu, chắc hẳn ai cũng cảm nhận được vẻ đẹp tuyệt đẹp của mùa xuân. Mặc dù có rất nhiều hình ảnh nhưng tác giả lại chỉ chọn lựa bông hoa tím và tiếng chim chiền chiện. Đây là hai hình ảnh độc đáo mang lại sự nên thơ cho bức tranh. Ẩn chứa đằng sau bức tranh ấy là lòng yêu quê hương, quốc gia. Tình yêu ấy chính là cảm hứng để tác giả sáng tác được những vần thơ như nhạc.

từ đó, chúng ta sẽ được dịp hiểu rõ hơn về phong cách thơ ca của Thanh Hải. Đặc biệt, mọi người còn được dịp chiêm ngưỡng, cảm nhận vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên bình dị, mộc mạc. Và cuối cùng đó là tình yêu quê hương và cả ước nguyện muốn cống hiến cho mùa xuân của đất trời.

Phân tích khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ – Mẫu 11

Thanh Hải là một trong những thi sĩ Việt Nam trải qua nhiều biến động của hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Phong cách sáng tác của ông chủ yếu viết về những người lính, thế cuộc với tâm trạng yêu đời, yêu người, yêu Tổ Quốc. Tác phẩm Mùa xuân nho nhỏ là một trong những tập thơ nổi tiếng nhất mà ông để lại cho đời. Ngay từ khổ thơ thứ nhất, ta đã cảm nhận được sự nhiệt huyết và sức sống mà ông muốn đóng góp cho đời, cho nhân dân.

thi sĩ Thanh Hải sinh năm 1930, mất năm 1980. Ông là một trong những thi sĩ lớn từng trải qua hai thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Cả thế cuộc ông luôn muốn dốc hết sức trẻ của mình cho quốc gia và nhân dân. tới khi 50 tuổi, ông lâm bạo bệnh, phải nằm điều trị ở bệnh viện Bạch Mai, Thanh Hải đã sáng tác tập thơ Mùa xuân nho nhỏ, với khát vọng cống hiến cho đời, đồng thời cũng là sự tiếc nuối những năm tháng cuối đời của thi sĩ.

Tác phẩm Mùa xuân nho nhỏ là tiếng lòng của thi sĩ như tiếc nuối vì sắp lìa xa thế cuộc, trong khi ông vẫn còn rất yêu mến và tha thiết với một ước nguyện thành tâm một lòng gắn bó với quốc gia.

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

quang cảnh mùa xuân rộn ràng của xứ Huế và quốc gia sau bao năm tháng thống khổ và bị tàn phá bởi chiến tranh hiện lên qua con mắt của thi sĩ Thanh Hải thật đẹp và thú vị.

Tác giả đã sử dụng thị giá để ngắm nhìn cảnh sắc đất trời vào xuân qua hình ảnh “dòng sông xanh”, “bông hoa tím biếc, “con chim chiền chiện”. Đó là dòng sông yên tĩnh và nên thơ không bao giờ vắng mặt trong những câu ca và trang ảnh về Huế, là bông hoa tím đã đi vào những tâm hồn lãng mạn không chỉ của con người nơi đây, của những thi nhân, mà còn cả những ai muốn viếng thăm Huế, là hình ảnh những chú chim lượn đôi cánh mềm trên bầu trời xanh như muốn báo hiệu mùa xuân đang tới sắp.

Cùng với tiếng hót lảnh lót của chú chim như phá tan đi không khí ngột ngạt trong những tháng ngày thi sĩ đang chống chọi với bạo bệnh tại bệnh viện Bạch Mai. Là âm thanh đã xua tan những phiền muộn, một âm thanh tươi vui giúp con người sống lại sự nồng nhiệt của tuổi xanh, muốn sống và tận hưởng từng ngày để cống hiến hết sức mình cho quốc gia.

Từ “ơi” của tác giả nghe sao mà da diết quá, khiến người đọc cảm giác như thi sĩ Thanh Hải đang muốn gọi chim cùng xuống chơi với ông, thật tươi vui và thú vị biết bao. xúc cảm của thi sĩ như được đẩy lên qua câu thơ cảm thán “hót chi mà vang trời”. nhường như ông cũng muốn hát như chim, muốn được vùng vẫy trên bầu trời cao rộng kia, để được ngắm nhìn cảnh xứ Huế và quốc gia đang dần đổi mình chào đón mùa xuân.

không những thế, chỉ bằng những lời thơ bình dị, nhưng lại vượt trội lên tài năng trong văn pháp chuyển đổi từ thính giác và thị giác sang tới xúc giác của tác giả. nếu như như ông đã nghe được tiếng chim hót, nhìn thấy dòng sông xanh cùng những chùm hoa tím đang lặng lờ trôi, thì bây giờ lại sử dụng bàn tay của mình để hứng từng giọt sương đang “long lanh rơi”.

Hai từ “tôi hứng” nghe như ông đang sống lại những nhiệt huyết của một thời tuổi xanh, tác giả cảm thấy yêu đời, yêu những gì tự nhiên nhất, yêu luôn cả những đi lại của vạn vật xung quanh. có nhẽ, tác giả Thanh Hải không muốn phung phí những tháng ngày cuối đời của ông, ông muốn sống trọn vẹn bằng tất cả xúc cảm, giác quan, cái tôi trữ tình để hòa mình vào không khí tươi vui và êm đềm của quốc gia, của xứ Huế trong những ngày xuân khi hòa bình được lập lại.

Tác phẩm Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải đã để lại trong lòng người đọc nhiều xúc cảm trào dâng khó tả. Chỉ qua khổ thơ trước hết, ông vẽ ra quang cảnh yên bình và nên thơ của xứ Huế mộng mơ những ngày vào xuân. Cùng những từ ngữ bình bình dị nhưng văn pháp nghệ thuật lại tài hoa và gợi cảm tới lạ.

Nguồn: http://grabhanoi.com
Danh mục: Lớp 9