Sự vận động tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối (8 Mẫu)

Phân trò trống vận động tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối gồm dàn ý và 8 bài văn mẫu siêu hay, ấn tượng nhất. Thông qua 8 bài cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của bác bỏ qua bài thơ Chiều tối giúp những bạn lớp 11 có thêm nhiều gợi ý tham khảo, trau dồi vốn từ rèn kỹ năng viết văn phân tích, cảm nhận ngày một hay hơn.

Bạn Đang Xem: Sự vận động tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối (8 Mẫu)

Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của bác bỏ qua bài thơ Chiều tối chúng ta thấy được những nét đẹp ẩn giấu trong tâm hồn lớn của một nghệ sĩ, đội viên – Hồ Chí Minh. Đó là tâm hồn yêu thiên nhiên, cuộc sống, con người và phong thái lạc quan, nghị lực phi thường luôn khát khao tự do cho dân tộc. Vậy sau đây là 8 bài văn mẫu phân trò trống vận động tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối, mời những bạn đón đọc.

Dàn ý vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong Chiều tối

Dàn ý số 1

a) Mở bài:

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

  • Hồ Chí Minh là nhà yêu nước và nhà cách mệnh vĩ đại, nhà hoạt động lỗi lạc của phong trào quốc tế, ngoài ra còn là một nhà văn, thi sĩ lớn của dân tộc.
  • Bài thơ Chiều tối là tác phẩm vô cùng tuyệt mỹ, cho thấy tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, ý chí vượt lên trên hoàn cảnh khắc nghiệt của thi sĩ đội viên Hồ Chí Minh.

– Dẫn dắt vấn đề: Vẻ đẹp tâm hồn bác bỏ trong bài Chiều tối.

Ví dụ: Ai cũng mong muốn mình có một mái ấm gia đình, đó không có gì là xa lạ, khó hiểu nhưng với bác bỏ Hồ khiến tôi khá bất thần, suốt đời vì nước, vì dân, không một tí riêng tư, bài thơ “Chiều tối” có nhẽ đã hé mở cho chúng ta nhìn thấy một thoáng ước mơ thầm kín về một mái ấm gia đình, một chỗ ngừng chân trên tuyến đường dài xa vạn dặm.

Xem thêm: Top 20+ mẫu Phân tích bài thơ Chiều tối ngắn gọn nhất

b) Thân bài

* Luận điểm 1: Tâm hồn yêu đời, yêu thiên nhiên say đắm

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không”

– Không gian rộng lớn cao xa, thoáng đãng nhưng gợn buồn ở sự trống vắng, lẻ loi.

– Đây là những chi tiết thân thuộc trong thơ ca tạo ra cho bài thơ mang một màu sắc cổ điển

– Bức tranh cảnh vật mang nét đặc trưng của thơ cổ ước lệ, tượng trưng nhưng vẫn rất sắp gũi hòa hợp với nhân vật trữ tình:

  • Cánh chim mỏi mệt sau một ngày kiếm ăn hay chính là sự mỏi mệt của người tù sau một ng
  • Chòm mây lẻ loi hay chính là nỗi đơn chiếc của người tù nơi đất khách quê người

=> Cảnh vật được bao phủ bởi tâm trạng của nhân vật trữ tình, người tù như tìm thấy sự đồng cảm, sẻ chia từ thiên nhiên.

* Luận điểm 2: Tình yêu thương con người sâu sắc

Cô em xóm núi xay ngô tối
Xay hết, lò than đã rực hồng”

– Hình tượng thơ đã có sự vận động của thiên nhiên chuyển sang cuộc sống con người, tâm trạng thi sĩ đang buồn cũng trở nên vui tươi, nhường như thi sĩ đã quên hẳn nỗi buồn của riêng mình để hoà nhập vào niềm vui của mọi người.

– Hình ảnh cô gái không phải thoáng qua để trang điểm cho bức tranh mà là trọng tâm của bức tranh, cũng không phải cô gái khuê những, lãng mạn mà là người lao động, cái đẹp trong cuộc sống đã đi vào trong thơ một cách tự nhiên tạo nên một vẻ đẹp khỏe khoắn, sinh động.

– Bếp lửa rực hồng gợi nên một gia đình rét mướt, sum họp, nó là vẻ đẹp của cuộc sống, đồng thời cũng là niềm khát khao mái ấm gia đình.

– vận động thời gian bằng văn pháp liên tưởng rất đặc trưng của thơ Đường: sử dụng cái sáng để tả cái tối. Chỉ khi bóng tối đã bao trùm thì bếp lửa mới rực hồng.

– Bản dịch thêm vào chữ “tối” không sai nhưng làm mất đi cái ý vị của thơ Đường.

* Luận điểm 3: ý thức sống lạc quan, ý chí kiên cường, sắt đá

– Tâm trạng có sự vận động từ buồn tới vui, từ đơn chiếc, lẻ loi tới rét mướt.

  • Hình ảnh cánh chim bay về tổ, gợi chút gì đó rét mướt của sự đoàn viên.
  • Chòm mây đơn chiếc nhưng lại “mạn mạn độ thiên không” -> gợi một tâm hồn khoáng đạt, phong thái ung dung, tự tại, làm chủ mình trong mọi hoàn cảnh.
  • Hình ảnh chiếc cối xay ngô của cô gái vùng sơn cước cũng vận động

-> Thời gian trôi dần theo cánh chim và chòm mây theo những vòng xoay của cối xay ngô, quay mãi, và tới khi “bao túc ma hoàn” thì “lô dĩ hồng”.

+ Bình luận về chữ “hồng” – nhãn tự của bài thơ, nó nằm ở cuối bài nhưng lại gánh được 24 chữ kia, và mang lại thần sắc cho bài thơ.

=> Tâm hồn của người đội viên cộng sản luôn lạc quan tin tưởng và hướng về ánh sáng, về những điều tốt đẹp.

* Đặc sắc nghệ thuật

  • Hình ảnh thơ đậm chất cổ điển
  • tiếng nói súc tích, trung thực, giàu sức gợi
  • văn pháp chấm phá cổ điển, hiện đại phối hợp hài hòa.

c) Kết bài:

– Nêu cảm nhận về tâm hồn của bác bỏ

Dàn ý số 2

I. Mở bài:

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề cần phân tích.

II. Thân bài:

* Hoàn cảnh sáng tác:

– Nằm ở vị trí số 31 trong tổng số 131 bài của tập thơ Nhật ký trong tù, được bác bỏ sáng tác vào khoảng cuối mùa thu năm 1942, trên trường chuyển lao từ Tĩnh Tây tới Thiên Bảo (Trung Quốc).

* Tâm trạng của thi nhân trong bức tranh thiên nhiên ở hai câu thơ đầu:

– Chất cổ điển trong thơ được bộc lộ rõ rệt, khi tuần tự hình ảnh cánh chim cũng như chòm mây đều là những thi liệu thân thuộc trong thi ca của người xưa, đã gợi ra một quang cảnh chiều tối có phần vắng vẻ, quạnh hiu.

– Hình ảnh cánh chim:

  • Gợi ra cảnh chiều tà, sự kết thúc một ngày trong im lìm, trong sự vận động vội vàng của cánh chim trời => Sự vận động của thời gian.
  • Nét hiện đại: Nhìn ra sự vận động bên trong của sự vật, nhận thấy được sự mỏi mệt của cánh chim vội vã tìm về tổ. Cảm nhận đó xuất phát từ mối tương quan sâu sắc giữa người tù cách mệnh và cánh chim.

=> Cái nhìn lạc quan, âu yếm, cánh chim trong thơ bác bỏ lại có một điểm ngừng nhất định. Đồng thời từ góc độ cánh chim ta cũng trông thấy những nỗi nhớ quê hương, nhớ đất mẹ tha thiết của tác giả, cũng như tâm trạng xót xa, buồn bã với tình cảnh của bản thân, khi phải phiêu dạt trên đất khách, chịu cảnh gông xiềng mà chốn ngủ tối nay còn chưa biết là ở đâu.

– Hình ảnh chòm mây:

+ Thi liệu thân thuộc trong thơ ca cổ điển phương Đông, bộc lộ những cảm nhận về ước mơ tự do, phiêu diêu thoát khỏi trần giới tục, cũng như những xúc cảm bâng khuâng, bất định của con người trước cõi hư vô, bất định.

+ Trong thơ của Hồ Chí Minh, chòm mây được đưa vào một viễn cảnh thực hơn, mây của bác bỏ là để diễn tả cái nhìn lạc quan, ung dung trước tình cảnh khó khăn. Dẫu vất vả, mỏi mệt nhưng Người vẫn cảm thấy mây trời đang trôi một cách thong thả, nhẹ nhõm, gợi mở một không gian khoáng đạt, trong trẻo.

=> Tâm hồn tự do, thi vị, bộc lộ sự đơn chiếc, trống vắng, lẻ loi của một người tù nơi đất khách.

Tiểu kết: Chung quy lại hai câu thơ tuy tả cảnh đất trời yên bình thong thả, nhưng cũng thấm thía nhiều nỗi buồn của con người.

Xem thêm: Tuyển tập 20+ bài mẫu phân tích bài thơ thương vợ hay nhất

* Tâm trạng của thi nhân trong bức tranh sinh hoạt của con người:

– Hình ảnh cô gái với công việc xay ngô vốn dĩ là một công việc vô cùng giản dị đời thường, nhưng trong bối cảnh nghệ thuật ta lại nhìn ra được vẻ đẹp của tuổi xanh, sự sung sức, đức tính chuyên cần siêng năng lao động của con người giữa cuộc sống núi rừng thôn quê.

– Thể hiện ý kiến thẩm mỹ mới mẻ, hiện đại của Hồ Chí Minh, khi con người và cuộc sống sinh hoạt vượt bậc lên giữa thiên nhiên rộng lớn, khá ấm, sức sống mạnh mẽ của con người trong công cuộc lao động đã làm mờ đi ngoại cảnh rừng núi mênh mông.

=> Bộc lộ một cách rõ nét tấm lòng yêu thương, gắn bó với cuộc sống lao động, gắn bó với nhân dân.

– “lò than đã rực hồng” lại là một hình ảnh vừa cổ điển vừa hiện đại:

  • Tính cổ điển nằm ở văn pháp chấm phá, chỉ một bếp lửa rực hồng nhưng đã gợi ra cảnh trời hoàn toàn tối hẳn, từ buổi chiều tà đã chuyển hẳn sang đêm, cái sáng của lò than hồng đã mang lại cái đêm tối đậm đặc chốn sơn dã.
  • Điểm hiện đại ta nhìn tới chữ “hồng”, được xem là nhãn tự của cả bài thơ, thắp sáng, xua đi tất thảy những cái hiu quạnh ấy, đem về sự rét mướt, sinh khí bao trùm lên toàn bộ cảnh vật cũng như tâm hồn của thi nhân.

=> Kéo thi nhân về những cảm giác của sự rét mướt đoàn viên, sum họp trong gia đình. Thể hiện sự vận động tích cực trong tâm hồn của người tù cách mệnh, luôn hướng về sự sống và ánh sáng, luôn có một niềm tin về tương lai tươi sáng, giữ vững được ý thức lạc quan, cũng như tấm lòng hòa hợp với thiên nhiên, yêu thương trân trọng con người.

Xem Thêm : Cảm nhận 2 khổ thơ đầu bài Từ ấy siêu hay (6 Mẫu + Dàn ý)

III. Kết bài:

– Nêu nhận xét.

Dàn ý số 3

1. Mở bài

Bài thơ “Chiều tối” là tác phẩm vô cùng tuyệt mỹ, cho thấy được vẻ đẹp của một tâm hồn lớn trong con người của bác bỏ.

2. Thân bài

– Tâm hồn yêu thiên nhiên say đắm, xem thiên nhiên như người bạn tri ân, trân trọng vẻ đẹp của thiên nhiên

– Tấm lòng với nhân dân, yêu quê hương quốc gia thiết tha

– ý thức sống lạc quan, nghị lực sống phi thường, luôn tin và hướng về những điều tốt đẹp

3. Kết bài

“Chiều tối” viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt ngắn gọn mà cô động, mang dáng dấp tâm hồn người đội viên yêu nước thiết tha

Cảm nhận nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối – Mẫu 1

Trong tập thơ “Nhật kí trong tù” của tác giả Hồ Chí Minh, bài thơ “Chiều tối” đã thể hiện được vượt bậc và sâu sắc vẻ đẹp tâm hồn của tác giả. Đây là bài thơ số 31 trên tổng số 134 bài của “Nhật kí trong tù”, là một trong năm bài thơ được Người sáng tác trên phố chuyển lao từ nhà lao Tĩnh Tây sang nhà lao Thiên Bảo. Qua bài thơ, vẻ đẹp tâm hồn của thi sĩ đã được khắc họa rõ nét qua cách cảm nhận về thiên nhiên, cũng như ý nghĩa của toàn bộ bài thơ.

Hồ Chí Minh là một con người yêu đời, yêu thiên nhiên, nhạy cảm trước những biến thái tinh vi của tạo vật:

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không”

(Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không)

Tác giả đã gợi ra thời gian vào buổi chiều tà. thời khắc buổi chiều tối thường gợi buồn, nhất là trong hoàn cảnh bác bỏ đang ở trên đất khách quê người trong cảnh mỏi mệt, lê bước trong chặng đường chuyển lao. Buổi chiều là quãng thời gian gợi xúc cảm của con người nhất trong một ngày, nó gợi sâu sắc nỗi nhớ về sự đoàn viên. bác bỏ cảm nhận về cánh chim và chòm mây. Độc giả đã bắt gặp rất nhiều những bài thơ viết về cánh chim, những hình ảnh cánh chim trong bài thơ này lại là cánh chim mỏi mệt. không những thế, hình ảnh chòm mây như chính là hình ảnh của tác giả và niềm khát khao tự do của người đội viên cộng sản. Hai câu thơ trên gợi ra cho người đọc hình ảnh một người đội viên, với tư thế ung dung, hòa hợp với thiên nhiên, thể hiện niềm khát khao tự do của con người. Trong hoàn cảnh bị trói buộc về mặt thể chất, nhưng tác giả vẫn có sự giải thoát về mặt ý thức. bác bỏ vẫn có một ý thức lạc quan, vẫn có những quan sát, cảm nhận tinh tế đối với sự vận động của cảnh vật thiên nhiên.

Hồ Chí Minh là một người mang trong mình tính yêu thương sâu sắc, dù trong bất kì hoàn cảnh nào cũng luôn có sự đồng cảm:

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc
Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng”

(Cô em xóm núi xay ngô tối
Xay hết, lò than đã rực hồng)

bác bỏ Hồ thể hiện sự chia sẻ nỗi vất vả của cô gái xay ngô nơi xóm núi, vui với niềm vui lao động của cô. nếu như như trong những bài thơ thất ngôn tứ tuyệt của Thơ Đường, có xuất hiện hình ảnh những người phụ nữ, nhưng họ thường xuất hiện ở trong sự khuê những. Còn Hồ Chí Minh, Người lại nêu ra hình ảnh người phụ nữ trong lao động một cách thật tự nhiên.

không những thế, độc giả còn thấy được vẻ đẹp của niềm lạc quan bất diệt xuyên suốt cả bài thơ. Trong một bài thơ, từ hình tượng thơ ta có thể trông thấy tư tưởng của tác giả đều có sự vận động nhất quán, hướng tới sự sống tương lai. Tâm trạng có sự vận động từ buồn tới vui, từ đơn chiếc, lẻ loi tới rét mướt. Hình ảnh cánh chim đượm buồn nhưng là cánh chim bay về tổ, gợi một tí gì đó rét mướt của sự đoàn viên. Chòm mây đơn chiếc gợi nỗi buồn lẻ loi, nhưng chòm mây ấy lại “mạn mạn độ thiên không” gợi một tâm hồn khoáng đạt, một phong thái ung dung, tự tại, làm chủ mình trong mọi hoàn cảnh. Từ hình ảnh cánh chim và chòm mây vận động, chiếc cối xay ngô của cô gái vùng sơn cước cũng vận động. Thời gian trôi dần theo cánh chim và chòm mây theo những vòng xoay của cối xay ngô, quay mãi, và tới khi “bao túc ma hoàn” thì “lô dĩ hồng”. Bình luận về chữ “hồng”, đây được coi là nhãn tự của bài thơ, nó nằm ở cuối bài nhưng lại gánh được 24 chữ kia, và mang lại thần sắc cho bài thơ.

Qua bài thơ “Chiều tối”, ta cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của người đội viên cộng sản, giàu tình yêu thương, luôn nâng niu mọi sự sống trên đời, lạc quan hướng về ánh sáng.

Sự vận động tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối – Mẫu 2

Bài thơ Chiều tối là một bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ trữ tình của Hồ Chí Minh, thông qua những cảm nhận hình ảnh, sự vật trên phố chuyển lao, bác bỏ đã rất tinh tế bộc lộ những cảm tưởng nội tâm, tâm trạng của mình. Chính vì vậy, qua bức tranh thiên nhiên và đời sống con người miền sơn cước, ta thấy được những nét đẹp ẩn giấu trong tâm hồn lớn của một nghệ sĩ, đội viên- Hồ Chí Minh. Đó là tâm hồn yêu thiên nhiên, cuộc sống, con người và phong thái lạc quan, nghị lực phi thường luôn khát khao tự do cho dân tộc.

Chiều tối là khoảng thời gian cuối cùng của một ngày, đối với bác bỏ thời khắc này đánh dấu chặng cuối cùng của một ngày đày ải nơi biên thuỳ xa xứ. Xét trong hoàn cảnh tù đày trên miền sơn cước giữa thời khắc bóng đêm đang dần bao phủ, đáng lẽ ra phải là thời khắc con người thấy mỏi mệt và ngán ngẩm nhất. Thế nhưng đối với bác bỏ, cảm hứng thư lại tới thật tự nhiên và giản dị.

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ
Chòm mây lửng lơ giữa tầng không”

Ngước mắt lên bầu trời, người đội viên bắt gặp chú chim đang mỏi cánh cố bay về rừng để tìm chốn ngủ “Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ”. Cánh “chim mỏi” cho thấy trạng thái mỏi mệt của sự vật và cách cảm nhận của con người trước ngoại cảnh. thi sĩ cảm nhận được sự sắp gũi và tương đồng giữa mình và cánh chim, sau một ngày dài cánh chim đi kiếm ăn đã mỏi và người tù cũng mỏi mệt sau ngày dài lê bước trên rừng núi. Lời thơ ấy cho ta thấy một tâm hồn rộng mở, dung hòa với thiên nhiên, thông cảm với cánh chim, tất cả được bắt nguồn từ tình yêu thương mà Hồ Chí Minh dành cho mọi sự sống có mặt trên đời.

“Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không” gợi nên không gian mênh mông rộng lớn, cao rộng và êm đềm của một chiều thu nơi núi rừng Quảng Tây biên thuỳ. Không phải là áng mây, tầng mây mà là “chòm mây”, trạng thái của mây còn đang “lửng lơ” trôi nhẹ giữa bầu trời gợi nên sự khắc khoải, mơ hồ của con người trước cõi hư vô. bác bỏ Hồ của chúng ta khi ấy với tâm hồn ung dung, thư thái, hướng sự theo dõi tới một chòm mây như gửi gắm tâm trạng, chim thì bay về tổ sum vầy nhưng mây lại đơn độc trôi một mình. Hình ảnh đó gợi lên tình cảnh lênh đênh, trôi dạt nơi đất khách quê người của bác bỏ, biết bao giờ mới được tự do như cánh chim trời, được thong dong thư thả như chòm mây trôi. Tuy hai câu thơ mang đậm nỗi buồn nhưng lại thể hiện bản lĩnh kiên cường của người đội viên, một tâm hồn phóng khoáng, ung dung tự tại, tự do ý thức mới có thể cảm nhận thiên nhiên sâu sắc tới tương tự.

“Cô em xóm núi xay ngô tối” hình ảnh cô gái xay ngô tối đại diện cho người lao động, giúp bác xem nhẹ đi nỗi gian khổ của mình mà cảm nhận cuộc sống lao động của nhân dân. Cách quan sát và để ý của bác bỏ cho thấy sự quan tâm, tình thương đối với người lao động nghèo, phải làm việc nặng nhọc, giữa núi rừng hoang vu, quạnh hiu, hình ảnh con người hiện lên trẻ trung, khỏe mạnh tràn đầy sức sống thật đáng quý và đáng trân trọng, như một nguồn động lực tiếp sức cho ý chí người đội viên – tuy vất vả nhưng được tự do. Khoảnh khắc chiều tối đã được nhen nhóm khá ấm bằng ánh sáng của lò than “Xay hết, lò than đã rực hồng”, đánh dấu thời khắc buổi chiều kết thúc và bước vào đêm tối. Ánh sáng “rực hồng” của lò than xua tan đi cái lạnh lẽo, hoang vu nơi miền sơn cước, sưởi ấm lòng người, là ánh sáng của niềm tin và hy vọng của người đội viên trong cảnh tù đày. Với hình ảnh này ta có thể cảm nhận được tâm hồn của nhà cách mệnh đã vượt lên trên nghịch cảnh khắc nghiệt để vui với đời thường bình dị, không những thế còn là tâm hồn lớn tràn đầy ý thức lạc quan, ý chí kiên cường và niềm tin tất thắng, hướng về quê nhà và sự tự do, sung túc của dân tộc.

Với nghệ thuật tả cảnh vừa cổ điển lại có nét hiện đại cùng với ngôn từ linh hoạt, sáng tạo, bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh là tiêu biểu cho đỉnh cao văn pháp tả cảnh ngụ tình của bác bỏ. Qua bài thơ này, người đọc hiểu được những gian khổ bác bỏ từng trải qua trong hành trình cứu nước, thấy được vẻ đẹp của một tâm hồn lớn dù có phải đối mặt với nghịch cảnh tới đâu vẫn luôn hướng về sự sống và ánh sáng tự do.

Sự vận động tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối – Mẫu 3

Ngoài việc là một nhà chính trị, quân sự tài giỏi, một vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Hồ Chí Minh còn được biết tới với vai trò là một tác gia lớn có rất nhiều đóng góp trong nền văn học Việt Nam hiện đại ở nhiều thể loại khác nhau. Có thể thấy rằng sự nghiệp sáng tác phong phú của Người luôn song hành cùng với sự nghiệp cách mệnh lắm vẻ vang, trong mỗi một hoàn cảnh khác nhau thì những tác phẩm của Người lại có một vai trò, vị trí đặc biệt không chỉ thể hiện đời sống ý thức phong phú của người đội viên mà còn có vai trò phục vụ, ủng hộ, là một loại vũ thần sắc bén có rất nhiều công lao trong công cuộc phóng thích dân tộc của Hồ Chí Minh. Trong hầu hết những sáng tác ở nhiều thể loại của mình, có nhẽ rằng ở mảng thơ ca chúng ta mới có thời cơ được nhìn rõ hơn cả những vẻ đẹp tâm hồn của người đội viên cách mệnh, không chỉ ở tư tưởng chính trị, đời sống tranh đấu mà còn là vẻ đẹp của Người trong cuộc sống sinh hoạt thường nhật, trong mối giao hòa với thiên nhiên, con người. Đặc biệt hơn cả ta càng thấy rõ hơn được vẻ đẹp của một tâm hồn lạc quan, vui vẻ, tư thái ung dung, tĩnh tâm của Hồ Chí Minh trước những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất. Chiều tối (Mộ) chính là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất thể hiện điều này. Tâm trạng của nhân vật trữ tình được bộc lộ không qua những xúc cảm nội tâm trực tiếp mà thông qua những cảm nhận hình ảnh, cảnh vật khách quan của Hồ Chí Minh, rất tiêu biểu cho phong cách thơ trữ tình của Người.

Chiều tối (Mộ) là một bài thơ có hoàn cảnh ra đời khá đặc biệt. Bài thơ nằm ở vị trí số 31 trong tổng số 131 bài của tập thơ Nhật ký trong tù, được bác bỏ sáng tác vào khoảng cuối mùa thu năm 1942, trên trường chuyển lao từ Tĩnh Tây tới Thiên Bảo (Trung Quốc). Trước thực cạnh một buổi chiều tối, sau khi trải qua một chuyến đi dài đầy gian lao, vất vả, nhưng phía trước chờ đợi người đội viên cách mệnh là một buổi tối khốn khổ trong gian nhà chật hẹp, có thể nói rằng nỗi đày đọa ban ngày chưa kịp tàn, thì một trận đày đọa ban đêm lại chuẩn bị ập tới. Mà theo bác bỏ hóm hỉnh ví rằng “Được cùm chân mới yên bề ngủ – Không được cùm chân biết ngủ đâu”. Tuy nhiên tâm hồn của người đội viên – thi sĩ không vì vậy mà trở nên ước chừng, ủ rũ, Chiều tối ra đời trong hoàn cảnh ấy chỉ mang một sắc thái ung dung, vui vẻ, lạc quan luôn hướng về sự sống và ánh sáng. Cũng như bộc lộ tấm lòng yêu thiên nhiên, con người, tấm lòng tha thiết của Hồ Chí Minh với chặng đường cách mệnh lắm gian lao nhưng cũng nhiều hy vọng tốt đẹp của mình.

Tâm trạng của nhân vật trữ tình được bộc lộ một cách gián tiếp thông qua ánh nhìn trực quan của tác giả với cảnh vật thiên nhiên.

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không”

Dịch thơ:

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không”

Trong một buổi chiều nhá nhem, cũng là lúc những khốn khổ đày ải ban ngày đang đi dần vào hồi kết, có nhẽ rằng hơn ai hết, người tù cách mệnh chính là người thấm thía nhất cái nỗi mỏi mệt lúc cuối ngày, sau khi đã mang gông xiềng, đi bộ suốt một quãng đường toàn rừng núi. Lúc này đây, trong một giây phút ngắn ngủi Người đã ngước lên bầu trời cao rộng thấy cánh chim bay ngang trời, cùng với những đám mây lặng lẽ trôi. Chỉ bằng hai điểm chấm phá nhẹ nhõm, Người đã gợi ra một quang cảnh chiều tối có phần vắng vẻ, quạnh hiu. Chất cổ điển trong thơ được bộc lộ rõ rệt, khi tuần tự hình ảnh cánh chim cũng như chòm mây đều là những thi liệu thân thuộc trong thi ca của người xưa. Ví như ca dao có câu “Chim bay về núi, tối rồi”, hoặc Nguyễn Du trong Truyện Kiều cũng viết “Chim hôm thoi thót về rừng”, đều diễn tả một ý thơ chung ấy là gợi ra cảnh chiều tà, sự kết thúc một ngày trong im lìm, trong sự vận động vội vàng của cánh chim trời. Tuy nhiên trong thơ Hồ Chí Minh, Người không chỉ độc diễn tả cái sự chuyển đổi, vận động của thời gian qua cánh chim, mà điểm khác biệt ấy là thi nhân còn chú ý tới cả sự vận động bên trong của sự vật, rõ ràng tác giả còn nhận thấy được sự mỏi mệt của cánh chim vội vã tìm về tổ. Cảm nhận đó xuất phát từ mối tương quan sâu sắc giữa người tù cách mệnh và cánh chim, chim sau một ngày bay lượn khắp vòm trời kiếm ăn thì cuối ngày cũng trở nên mỏi mệt rệu rã, vội vàng quay về tổ ấm của mình để ngơi nghỉ. Còn người tù thì sau một ngày chuyển lao, gông xiềng quấn thân cũng trở nên mỏi mệt, rời rã. Và trong sự tương đồng đó, ta còn nhìn ra được cả tâm trạng của tác giả với cái nhìn lạc quan, âu yếm, khác với cánh chim không phương hướng, đơn độc lẻ loi trong thi ca cổ điển, thì cánh chim trong thơ bác bỏ lại có một điểm ngừng nhất định, cánh chim ấy bay về rừng, về nhà của nó để tìm chốn ngơi nghỉ, an giấc. Đồng thời từ góc độ cánh chim ta cũng trông thấy những nỗi nhớ quê hương, nhớ đất mẹ tha thiết của tác giả, cũng như tâm trạng xót xa, buồn bã với tình cảnh của bản thân, khi phải phiêu dạt trên đất khách, chịu cảnh gông xiềng mà chốn ngủ tối nay còn chưa biết là ở đâu.

Với hình ảnh “chòm mây”, so sánh giữa câu thơ gốc và câu thơ dịch, có thể thấy phần dịch thơ vẫn chưa được sát nghĩa, làm mất đi một số những nét nghĩa, ý tứ mà tác giả muốn truyền tải. Ví như “cô vân”, tức là đám mây đơn độc lẻ loi, nếu như dịch là “chòm mây” thì hầu như khác hoàn toàn, đặc biệt hai từ “mạn mạn” nếu như dịch là “trôi nhẹ” thì cũng vẫn chưa diễn tả hết được phong thái của chòm mây trong không gian. Cũng giống như hình ảnh cánh chim, mây cũng là một trong những thi liệu thân thuộc trong thơ ca cổ điển phương đông, được rất nhiều những tác giả đưa vào trong tác phẩm của mình. Ví như Lý Bạch với “Chúng điểu phi không tân/Cô vân độc khứ nhàn”, Thôi Hiệu với “nghìn năm mây trắng bây giờ còn bay” hoặc Nguyễn khuyến với “Tầng mây lửng lơ trời xanh ngắt”, điểm chung là thường bộc lộ những cảm nhận về ước mơ tự do, phiêu diêu thoát khỏi trần giới tục, cũng như những xúc cảm bâng khuâng, bất định của con người trước cõi hư vô, bất định. Tức là không mang những xúc cảm thực tế trần vậy mà phần nhiều người ta vẫn theo mây để tìm cảm giác thoát ly khỏi cuộc thế. Tuy nhiên trong thơ của Hồ Chí Minh, chòm mây được đưa vào một viễn cảnh thực hơn, mây của bác bỏ là để diễn tả cái nhìn lạc quan, ung dung trước tình cảnh khó khăn. Dẫu vất vả, mỏi mệt nhưng Người vẫn cảm thấy mây trời đang trôi một cách thong thả, nhẹ nhõm, gợi mở một không gian khoáng đạt, trong trẻo. Từ đó người ta nhận thấy dẫu rằng trong cảnh gông xiềng, nhưng Hồ chủ toạ vẫn có một tâm hồn tự do, thi vị, vẫn có tâm trạng để dõi theo một chòm mây trôi lững lờ trên bầu trời. Tuy nhiên “cô vân” của bác bỏ ở đây còn bộc lộ sự đơn chiếc, trống vắng, lẻ loi của một người tù nơi đất khách. Cảnh cánh chim bay vội tìm chốn ngủ và cảnh mây lững lờ trôi nhẹ, cũng nhường như gợi tả hai thái cực của sự chia ly, người đi kẻ ở, khá ước chừng, quạnh hiu. Người tù cách mệnh nhìn lại thực cảnh của mình không khỏi nghĩ ngợi, biết tới bao giờ bản thân mới lại có được sự tự do như cánh chim trời có thể về nhà đoàn viên sum họp, được như chòm mây ung dung, tự tại, thong thả trong không gian mênh mông, rộng lớn. Chung quy lại hai câu thơ tuy tả cảnh đất trời yên bình thong thả, nhưng cũng thấm thía nhiều nỗi buồn của con người. Nhưng không thể đánh giá rằng Hồ chủ toạ trong Chiều tối mang một sự ước chừng, bất lực mà nhìn rộng ra chúng ta mới thấy rằng rõ ràng thi sĩ phải có một tâm hồn rất lạc quan, thư thái, ung dung thì mới có được những rung cảm tinh tế với thiên nhiên, cũng như khéo léo gửi tâm trạng của mình vào từng cảnh vật, vần thơ.

Ở hai câu thơ tiếp theo là bức tranh sinh hoạt của con người hiện lên giữa núi rừng làm cho toàn bộ bài thơ sáng lên, rét mướt tình người, bộc lộ được rõ ràng hơn vẻ đẹp tâm hồn và tư tưởng của Hồ Chí Minh.

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc
Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng”

Dịch thơ:

“Cô em xóm núi xay ngô tối
Xay hết lò than đã rực hồng”

Hình ảnh một người phụ nữ hiện lên trong công việc lao động xay ngô nặng nhọc chính là một nét vẽ sinh động, cụ thể bộc lộ tính chất hiện đại trong thơ bác bỏ một cách rõ ràng, khác với cái nhìn thoáng qua ở khoảng cách xa với những sự vật như cánh chim, chòm mây thì ở hai câu thơ này việc quan sát cận cảnh, rõ nét quang cảnh sinh hoạt của cô gái xóm núi, đã đặt con người và vị trí trung tâm của bài thơ, là điểm nhấn vượt bậc nhất giữa bức tranh thiên nhiên rộng lớn. Hình ảnh cô gái với công việc xay ngô vốn dĩ là một công việc vô cùng giản dị đời thường, nhưng trong bối cảnh nghệ thuật ta lại nhìn ra được vẻ đẹp của tuổi xanh, sự sung sức, đức tính chuyên cần siêng năng lao động của con người giữa cuộc sống núi rừng thôn quê. Người phụ nữ không còn bị bó buộc trong chốn khuê phòng mà đã đứng dậy tham gia vào công cuộc lao động, mưu sinh, bộc lộ sức sống tiềm tàng mạnh mẽ, độc lập trong cuộc sống. Không chỉ vậy hình ảnh cô gái xay ngô, còn thể hiện ý kiến thẩm mỹ mới mẻ, hiện đại của Hồ Chí Minh, khi con người và cuộc sống sinh hoạt vượt bậc lên giữa thiên nhiên rộng lớn, khá ấm, sức sống mạnh mẽ của con người trong công cuộc lao động đã làm mờ đi ngoại cảnh rừng núi mênh mông. Khác hẳn với hình ảnh con người trong thi ca cổ điển, luôn mất hút hoặc mờ nhạt, ước chừng giữa thiên nhiên, trở nên yếu đuối và bất lực giữa không gian vũ trụ mênh mông. Cách tư duy và thay đổi góc nhìn về mối tương quan giao hòa của con người với thiên nhiên trong thơ Hồ Chí Minh đã bộc lộ một cách rõ nét tấm lòng yêu thương, gắn bó với cuộc sống lao động, gắn bó với nhân dân. Người đã bỏ qua những nhọc nhằn khốn khó của bản thân để cảm nhận được vẻ đẹp, dồn mối quan tâm của mình vào những cuộc thế nghèo túng, vất vả đang phải lam lũ kiếm sống mặc dù trời đã tối muộn. Đồng thời thông từ đó chúng ta cũng nhận thấy được niềm vui, sự rét mướt trong tâm hồn của bác bỏ khi được nhìn những con người lao động tuy vất vả, nhưng được lợi cuộc sống tự do tự tại, điều đó thật rất đáng trân trọng, đáng quý biết bao nhiêu.

Trong câu thơ cuối “lò than đã rực hồng” lại là một hình ảnh vừa cổ điển vừa hiện đại. Trước hết về tính cổ điển nó nằm ở văn pháp chấm phá, chỉ một bếp lửa rực hồng nhưng đã gợi ra cảnh trời hoàn toàn tối hẳn, từ buổi chiều tà đã chuyển hẳn sang đêm, cái sáng của lò than hồng đã mang lại cái đêm tối đậm đặc chốn sơn dã. Về điểm hiện đại ta nhìn tới chữ “hồng”, được xem là nhãn tự của cả bài thơ, thăng bằng với 27 chữ trước đó. nếu như như 27 chữ đầu luôn gợi nhắc tới một quang cảnh ước chừng, lãnh lẽo, hoang vu nơi núi rừng hoang vắng, thì chữ “hồng” cuối bài lại nhường như thắp sáng, xua đi tất thảy những cái hiu quạnh ấy, đem về sự rét mướt, sinh khí bao trùm lên toàn bộ cảnh vật cũng như tâm hồn của thi nhân. Sự rét mướt không chỉ tới từ lò than mà còn tới từ tình người. Khi bản thân tác giả đang trong cảm giác trống vắng, cô độc, lẻ loi, trôi dạt nơi đất khách thì sự hiện diện của con người lao động, lò than bừng sáng trong đêm tối đã kéo thi nhân về những cảm giác của sự rét mướt đoàn viên, sum họp trong gia đình. Thể hiện sự vận động tích cực trong tâm hồn của người tù cách mệnh, luôn hướng về sự sống và ánh sáng, luôn có một niềm tin về tương lai tươi sáng, giữ vững được ý thức lạc quan, cũng như tấm lòng hòa hợp với thiên nhiên, yêu thương trân trọng con người lao động.

Chiều tối cũng như những bài thơ khác trong tập Nhật ký trong tù đều là những tác phẩm hay có sự hài hòa giữa chất thép và chất tình. Người đội viên cách mệnh ngoài tư tưởng chính trị vững vàng, ý thức yêu nước, kiên trung với lý tưởng cách mệnh thì còn vượt bậc với vẻ đẹp của một tâm hồn lạc quan, ung dung, thư thái vượt lên trên tất cả những trắc trở nghiệt ngã để hòa mình vào với thiên nhiên, yêu thương, đồng cảm với cuộc sống lao động vất vả của con người, luôn hy vọng về một tương lai tươi sáng tốt đẹp của dân tộc, quốc gia.

Cảm nhận nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối – Mẫu 4

Nhắc tới thơ Hồ Chí Minh có nhẽ ta sẽ nghĩ ngay tới những vần thơ đầy trăng của bác bỏ nhưng đọc “Chiều tối” mới thấy, bác bỏ không chỉ viết hay về những buổi đêm ngập tràn ánh trăng mà, dưới tư cách là một thi sĩ, bác bỏ còn mang một phong cách “thơ chiều” vô cùng riêng biệt. “Chiều tối” là bài thơ thứ 31 trong tập “Nhật kí trong tù”, bài thơ ghi lại xúc cảm thiên nhiên và cuộc sống lúc ngày tàn của Hồ Chí Minh trên phố chuyển lao vào khoảng cuối thu năm 1942, hình ảnh người tù “tay bị trói giật cánh khuỷu, cổ mang xiềng xích” đã để xúc cảm trải ra cùng không gian mênh mông, làm nên những vần thơ tuyệt tác vừa cổ kính, vừa trữ tình. Qua bài thơ, ta cảm nhận được vẻ đẹp của Hồ Chí Minh với một tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, con người cùng với ý chí kiên cường và ý thức thép của người Cộng sản.

Mỗi bài thơ trong “Nhật kí trong tù” lại là một nét phác họa vẻ đẹp con người và ý thức của Hồ Chí Minh: vẻ đẹp của trái tim, khối óc, vẻ đẹp của ý thức, ý chí, nghị lực, của lòng khiêm tốn, đức hi sinh cao cả…. Được viết vào một hoàn cảnh đặc biệt: bác bỏ bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam vô cớ, bài thơ là sự tỏa sáng của tâm hồn, nghị lực và trí tuệ của Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh ngục tù.

“Chiều tối”, đúng như tiêu đề của nó, là một bức tranh thiên nhiên về cảnh chiều muộn ở nơi rừng núi được người tù Hồ Chí Minh ghi lại trên hành trình chuyển lao. Vì lẽ đó, vẻ đẹp tâm hồn Hồ Chí Minh thể hiện trong bài thơ trước hết là vẻ đẹp của một tâm hồn nghệ sĩ với những rung cảm tinh tế trước vẻ đẹp thiên nhiên và cuộc sống của con người:

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không ;”

bác bỏ nâng niu, trân trọng biểu hiện của sự sống, tinh hoa của thiên nhiên, bởi vậy, ta luôn cảm nhận được những hình ảnh thiên nhiên lúc nào cũng chiếm vị trí vượt bậc trong thơ bác bỏ. Thiên nhiên mở ra trước mắt người đọc với những hình ảnh thân thuộc của thi ca cổ điển: cánh chim – chòm mây – bầu trời cùng với chút ánh sáng cuối cùng còn sót lại của một ngày tàn chỉ có thể nhìn thấy nơi đỉnh trời đem lại cảm nhân về một không gian giống như những thi sĩ xưa, tạo ra sự đối lập giữa cánh chim, chòm mây với bầu trời rộng lớn. nhường như không gian được tạo ra từ sự đối lập tương tự cũng đã gợi sẵn một nỗi buồn trong cảnh, và ngay trong cách nhìn cảnh ta cảm thấy tâm hồn Hồ Chí Minh đã thực sự hài hòa với thiên nhiên. Một cách rất tự nhiên, con mắt thi sĩ phải ngước lên cao để trông thấy một cánh chim mỏi mệt đi tìm chốn ngủ và một chòm mây đơn chiếc lặng lẽ trôi, nhìn cảnh như thế, nhường như bác bỏ đã xóa nhòa đi cái ranh giới giữa người tù và du khách tự do, để tâm hồn mình gắn liền với thiên nhiên, dễ dàng hòa nhập, quyến luyến. Có ngờ đâu, ngay cả trong hoàn cảnh bị áp giải mà thiên nhiên lại vẫn hiện lên trong thơ bác bỏ một cách tuyệt đẹp như thế.

Không chỉ thiên nhiên mà cho dù là hoàn cảnh nào bác bỏ cũng không quên nghĩ tới con người:

“Cô em xóm núi xay ngô tối,
Xay hết, lò than đã rực hồng.”

Cô thiếu nữ mải miết xay ngô, ngọn lửa hồng reo vui trong bếp lửa gia đình, lòng bác bỏ như cùng hòa với quang cảnh lao động bình dị ấy, như đang reo vui cùng với âm thanh than hồng cháy tí tách. Hai câu thơ sau còn thể hiện được cảm nhận tinh tế của bác bỏ trước hành động của con người trong không gian chiều tối. Không giống như trong thơ cổ, con người không phải chịu sự chi phối của cảnh vật mà lại đem sức sống truyền vào thiên nhiên, khiến quang cảnh chiều tối vốn man mác buồn lại bỗng tràn ngập sinh khí, sự êm ấm cùng với nhịp sống, lao động của con người. Chính vì tấm lòng bác bỏ luôn hướng về con người, yêu mến con người nên ở đâu có sự xuất hiện của con người là Người lại tìm thấy được niềm vui. Bài thơ không khép lại cảm giác về bóng đêm đang dần xuống mà lại chan hòa ánh sáng, ánh sáng tạo nên cuộc sống đời thường giản dị, thân thuộc. Ánh sáng và niềm vui của sự sống con người hiện lên ở trung tâm của bức tranh đã tỏa khá ấm ra xung quanh, xua tan đi cái cô quạnh, cái mỏi mệt, cái lụn tắt của cảnh chiều tối nơi núi rừng, khiến người tù cũng thoát khỏi xiềng xích mà quyện mình với cuộc sống hạnh phúc của con người nơi xóm núi nhỏ.

kế bên tình yêu, niềm say mê đối với thiên nhiên, con người, ở bài thơ, ta còn thấy vượt bậc lên ý chí kiên cường, ý thức sắt đá của Hồ Chí Minh.Ta bắt gặp một thoáng buồn bã, đơn chiếc, ước chừng “rất người” của bác bỏ khi nhìn vào hình ảnh “quyện điểu” và “cô vân” , thế nhưng, trước ngọn lửa hồng, bác xem nhẹ đi việc mình vẫn đang phải bước đi trên tuyến đường đầy ải mà để lòng mình reo vui cùng ngọn lửa, để hình ảnh tỏa ấm trang thơ xua tan cái lạnh lẽo của lòng người và cảnh vật. Với lộ trình “năm mươi ba cây số một ngày”, nơi ngừng chân có thể là một nhà lao mới hay một nhà kho ẩm ướt, nhưng thật kì diệu là trong hoàn cảnh tương tự, Người vẫn làm thơ, vẫn để cho tâm hồn mình bay bổng lên với một cánh chim, một chòm mây, một làn hương rừng, một cảnh “thôn ấp ven sông đông đúc thế”…Thử hỏi, nếu như không có một ý thức thép, một bản lĩnh thép, thơ của người làm sao có thể “bay cánh hạc ung dung” tương tự. Đó thực sự là một cuộc vượt ngục ý thức của bác bỏ, Người đã hoàn toàn chủ động trước mọi hoàn cảnh, đó chính là vẻ đẹp của ý chí, nghị lực, là ý thức thép của người Cộng sản Hồ Chí Minh.

Đan xen giữa những câu thơ như một mạch xúc cảm ngầm chính là khát vọng thầm kín và đầy tính nhân văn của bác bỏ. Người tù cách mệnh dù kiên cường, dũng cảm tới đâu cũng luôn ước mong, khát khao về một tổ ấm, quanh quần bên bếp lửa gia đình. Hình ảnh cánh chim về rừng như đang tìm về tổ ấm của mình, cô thôn nữ xay ngô bên lò than rực hồng, tất cả làm hiện lên quang cảnh bình dị mà êm ấm nơi quê hương, nơi mái nhà sum vầy, đoàn viên. Nghĩ về những hình ảnh đời thường, yên bình ấy, ta có thể thấy được chất “người” vô cùng nhân văn trong bác bỏ.

Trong thơ của Hồ Chí Minh, từ tư tưởng tới hình tượng nghệ thuật đều vận động một cách rất tự nhiên, nhất quán, hướng về sự sống, về ánh sáng và tương lai. Ta thấy được một tâm hồn lạc quan, niềm tin mạnh mẽ vào cách mệnh, vào một tương lai tươi sáng, “Chiều tối” cũng không nằm ngoài quy luật đó:

“Cô em xóm núi xay ngô tối,
Xay hết lò than đã rực hồng.”

Câu thơ kết thúc bằng ngọn lửa hồng và cảnh rạng đông mang lại cảm giác phấn chấn, lạc quan. Có thể nói , chữ “hồng” ở cuối bài thơ đã tạo ra một luồng sáng chói rọi ngược trở lại làm sáng rực bài thơ, làm mất đi sự mỏi mệt, uể oải, sự vội vã, nặng nề, cực nhọc nhất của cuộc thế. Những hình ảnh đối lập giữa niềm vui và nỗi đơn chiếc, buồn bã, giữa chiều tối và rạng đông, mặt trời hồng đã thể hiện một phong cách thơ Hồ Chí Minh đầy tinh tế và nhạy cảm, một sự phối hợp rất tự nhiên giữa màu sắc cổ điển và ý thức thời đại.

Chiều tối giống như bao bài thơ khác, thật nhỏ nhắn trong bố cục nhưng từng câu từng chữ đều như một nét phác họa bức chân dung con người, ý thức Hồ Chí Minh: một tâm hồn nghệ sĩ dạt dào tình yêu với thiên nhiên, con người; một ý chí sắt đá vượt lên mọi hoàn cảnh, một ý thức lạc quan, tin tưởng vào tương lai tươi sáng. Bức chân dung ấy là sự hòa hợp giữa chất thép và chất tình, thi sĩ và đội viên, như trong bài “Đọc thơ bác bỏ”, thi sĩ Hoàng Trung Thông đã viết: “Vần thơ của bác bỏ, vần thơ thép/ Mà vẫn mênh mông bát ngát tình”.

Cảm nhận nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối – Mẫu 5

Xưa nay viết về chiều muộn vốn là nguồn cảm hứng không vơi cạn của văn học nghệ thuật. Khó có thể kể hết những bức tranh chiều, những bản nhạc chiều, những áng thơ chiều mà những nghệ sĩ, tạo nhân đã để lại cho đời sống con người. Về mặt này, Hồ Chí Minh trong tư cách một thi sĩ cũng không phải là ngoại lệ.

Có thể thấy ngay từ tập thơ Nhật kí trong tù, trái tim của thi nhân ấy đã không chỉ một lần rung động trước vẻ gợi cảm của buổi chiều hôm để viết ra những vần thơ mà còn được rất nhiều người nhớ mãi như “Vãn chiều hôm”, “Hoàng hôn”,… Song trước tất cả và thân thuộc hơn tất cả những bài thơ chúng ta vừa kể tới vẫn phải là bài thơ mà chúng ta sẽ phân tích dưới đây: “Mộ” (Chiều tối).

Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc
Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng

(Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa từng không
Cô em xóm núi xay ngô tối
Xay hết lò than đã rực hồng.)

“Chiều tối“ là một bài thơ viết về những vẻ đẹp của buổi chiều hôm, những điều lý thú là trong hai câu thơ trước tiên cũng như cả bài thư lại không sử dụng tới một chữ “chiều“ nào. Vậy mà cảnh chiều và hồn chiều vẫn hiện lên rất rõ, rất đẹp và đầy vẻ gợi cảm. thi sĩ chỉ vờn vẽ lên một vài nét tiêu sơ, gợi nên hình ảnh cánh chim chiều về tổ hay một chòm mây, áng mây chầm chậm trôi ngang qua bầu trời. Ít nét thế thôi song lại là những nét rất tiêu biểu cho những thời khắc cuối cùng của ban ngày, trước khi bóng tối buông màn xuống vạn vật.

Từ những câu thơ cuối cùng lan tỏa ra một cảm giác nhẹ nhõm, man mác bâng khuâng của buổi chiều hôm trong khi mọi vật dần đi vào trạng thái ngơi nghỉ. Đó có thể là một buổi chiều thực mà bác bỏ đã gặp và ghi lại trong một cuộc chuyển giao từ nhà lao này sang nhà lao khác. Nhưng cũng không thể không thấy rằng buổi chiều ấy còn mang một vẻ đẹp đã trở nên vĩnh hằng của những buổi chiều màn hình sắc còn đọng lại trong những câu thơ cổ mà ở đó vẫn đi về không ít những “quyện điểu“ với “cô vân”. “Chim hôm thoi thót về rừng /Đóa trà mi đã ngậm trăng nửa vành” (Nguyễn Du), “nghìn mai gió cuốn chim bay mỏi” (Bà Huyện Thanh Quan) hay như: “Chúng điểu cao phi tận/Cô vân độc khứ nhàn” (Lý Bạch).

Và như thế, những dòng thơ trước tiên hình như đã làm cho bài thơ “Chiều tối“ của bác bỏ đã nhuốm một phong vị cổ điển. xúc cảm bài thơ vì vậy mà càng trở nên mênh mang hơn, không chỉ trong không gian mà còn cả ở thời gian. Những xúc cảm như thế đã được thi sĩ gửi gắm vào hai câu thơ về chiều hôm đó.

Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa từng không

Xem Thêm : Top 10+ bài Vẻ đẹp cổ điển và hiện đại trong bài thơ Chiều tối

có rất nhiều người nghĩ rằng những dòng thơ ẩn chứa một nỗi buồn kín đáo và thấm thía của một người tù trên tuyến đường đày ải đang thấm một nỗi xót xa khi thấy những cánh chim chiều cũng tìm ra chốn ngủ, những đám mây cũng lững lờ ngơi nghỉ trên bầu trời mênh mông.

Trong lúc đó, người tù vẫn bị xiềng xích, trói buộc chẳng bằng cánh chim nọ, áng mây kia vì chiều đã sắp hết rồi mà mình vẫn không có nổi một chốn ngừng chân. Mặt khác, cũng có một cách hiểu nhường như hoàn toàn trái lại. Theo đó, có thể thấy đây là hai dòng thơ của một tâm hồn đã vượt lên trên cảnh ngục tù, xiềng xích và trói buộc để lưu luyến, dõi nhìn theo một cánh chim, một áng mây chiều để cảm thấy tim mình xao xuyến một tình cảm rất người, cho dù đang phải sống một cuộc sống “khác loài”. Nên chăng ta hãy hiểu theo một cách hiểu được rất nhiều người ủng hộ nhất, cách hiểu thứ hai.

Song hiểu theo cách nào trong hai cách trên, chúng ta vẫn tìm thấy ở đó một chân dung ý thức của một chủ toạ Hồ Chí Minh thi sĩ, một con người yêu tha thiết vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời và cuộc sống. Đó là một con người dù trong hoàn cảnh nào cũng vẫn không để mất đi dù chỉ một mảy may tình yêu cái đẹp, khả năng rung cảm trước cuộc thế, một con người sống trọn vẹn cuộc sống con người, dù trong hoàn cảnh có khác loài người. Cũng như nhiều bài thơ khác trong “Nhật kí trong tù“, “Chiều tối” biểu hiện một cảm nhận của tác giả về cuộc sống luôn có sự vận động, phát triển, chảy trôi. Chúng ta có thể thấy điều ấy khi đối chiếu hai câu đầu với hai câu cuối của bài thơ.

Nét cổ điển thấy rõ qua việc tác giả vẽ lên không gian buổi chiều với những thi liệu thân thuộc: cánh chim, chòm mây, bầu trời… không những thế là thể thơ thất ngôn đường luật cùng nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đã tạo điều kiện cho thi nhân phát triển ý đồ nghệ thuật của mình. Nét hiện đại: tất cả được vẽ nên thơ qua tình cảm mênh mông của bác bỏ. Ví dụ: cánh chim trong thơ cổ thường xuất hiện và bay hút vào vũ trụ, là cánh chim phiêu dạt, vô định trước bầu trời… thì trong thơ bác bỏ cánh chim rất sắp gũi với con người. bác bỏ thấy được trong cánh chim chiều muộn bay về tìm chốn ngừng chân là cánh chim “mỏi”. Phải yêu thiên nhiên, cảnh vật và có mối đồng cảm mênh mông thì mới nhìn được cái dáng mỏi mệt của cánh chim kia…

Rõ ràng hai câu thơ trên đã viết về một quang cảnh thiên nhiên vào lúc chiều tà, nhưng tới hai câu thơ sau đã có thể thấy rõ trời đã đổ tối. Thời gian không ngừng trôi, mặc dù thi sĩ trong nguyên tác đã không cần sử dụng tới chữ “tối” (Chữ “tối“ trong bản dịch là do người dịch tự thêm vào). Và bởi phải vào thời khắc như thế, người ta mới thấy được rõ ràng sự rực hồng của bếp lửa, mà cái tài của thi sĩ ở đây là không cần sử dụng tới chữ “tối“ mà nghĩa ấy vẫn cứ hiện lên rõ mồn một. Và như thế, cặp mắt của thi nhân sẽ thôi không ngước nhìn mãi về phía bầu trời mà hướng về mặt đất để nhận thấy ấn tượng về một xóm núi, về một cô gái xay ngô, một chiếc lò than trong ngôi nhà đơn sơ, giản dị.

Bức tranh của cảnh vật sẽ nhường chỗ cho bức tranh sinh hoạt con người. Hình ảnh trung tâm của hai câu thơ cũng sẽ không phải là một cánh chim chiều về tổ, một áng mây trôi mà là một con người lao động. Và ngôn từ của những dòng thơ cũng sẽ theo đó mà thay đổi. Hai câu thơ này không thấm thía hương vị thơ cổ điển như hai câu trên mà mang nhiều chất “bạch thoại”, mộc mạc, đời thường, thể hiện rõ nhất ở chữ “bao túc” xuất hiện tới hai lần. Hai câu thơ này một lần nữa không chỉ là để ghi lại những gì thi sĩ đã thấy trong một buổi chiều. Bởi không nên quên rằng “Chiều tối” vẫn là một tác phẩm trữ tình và cái hồn của câu thơ nằm ở những tình cảm, rung động mà thi sĩ đã trao gửi vào trong những dòng chữ.

Nhiều người đã thấy ở đây nỗi xót xa kín đáo mà sâu xa của thi sĩ đối với con người lao động. thi sĩ nhường như đã đồng cảm với sự nhọc nhằn của họ. Đồng cảm ở cách thi sĩ nói việc xay ngô, ở cách sử dụng chữ “ma bao túc” để bật lên những vòng quay nặng nề, luẩn quẩn và ở âm điệu của những câu thơ mà đọc lên có thể cảm thấy vất vả, khó khăn. Và như thế, chúng ta có thể cảm nhận được tình thương đối với nỗi khổ cực của những con người lao động, cho dù đó là những con người không phải là đồng bào của bác bỏ, không quen thói, thậm chí chưa hề họp mặt. Song cũng nhiều người muốn hiểu hai câu thơ sau này theo nghĩa khác, một hướng tiếp nhận khác.

Phải chú ý tới những chữ “hoàn“ (hết) và hình ảnh của chiếc lò than đã rực đỏ lên, để trông thấy rằng thi sĩ muốn nói tới cảm giác về một sự rét mướt, sum vầy, về một thứ hạnh phúc bình dị trong một ngôi nhà êm ấm. Bếp lửa đã cháy lên và công việc lao động cũng đã hoàn thành. Và như thế, cái lớn của những dòng thơ là ở khả năng vô song của bác bỏ, khả năng mà khó có ai vượt hơn, thậm chí sánh nổi. Đó là khả năng quên đi nỗi khổ cực vô cùng lớn của mình để đồng cảm, để vui với những niềm vui bé nhỏ, giản dị của con người. Nhưng hai ý kiến ấy ngẫm ra cũng không hoàn toàn đối lập, bởi vì đều nói lên một phẩm chất chung, phẩm chất mà sau khi bác bỏ mất, thi sĩ Tố Hữu mới nói tới thật nhiều và thật thấm thía trong những câu thơ: “Chỉ biết quên mình cho hết thảy” hay: Nâng niu tất cả chỉ quên mình”.

Chúng ta trông thấy “Chiều tối” là những vần thơ quên mình vĩ đại. tột bực con người đang ở trong một tình cảnh tột cùng khổ cực nhưng vẫn có thể rung động được với nỗi khổ hoặc niềm vui của những con người thông thường khác, tình cờ họp mặt hoặc thấy trên tuyến đường đầy ải. Nhưng có nhẽ cũng không nên nói rằng bác bỏ Hồ đã quên mình bởi một người như bác bỏ thì bầu trời, xóm núi, cô gái xay ngô và bếp lửa đang rực hồng lên ấy không phải là những cái ở bên ngoài mình.

Bị trói, bị tù đày, bị giải đi “Năm mươi ba cây số một ngày/ Áo mũ dầm mưa rách hết giày”. Nhưng nhường như Người không hề để ý gì tới sự khổ cực của bản thân mình. Người luôn hướng ngoại, lấy tình yêu của mình trải lên cả không gian mênh mông để quên đi nỗi nhọc nhằn. Người khinh thường gian khổ, chịu mọi đắng cay và không bao giờ than van. Đó chính là ý thức thép vĩ đại của người tù thi sĩ Hồ Chí Minh.

nhường như với bác bỏ, đó là cuộc sống của chính mình. Vậy nói như thi sĩ Tố Hữu, bác bỏ có thể nâng niu tất cả, vì bác bỏ sống như trời đất, vì bác bỏ có một trái tim có thể ôm trọn mọi non sông, kiếp người: bác bỏ sống như trời đất của ta.

“Chiều tối” là bài thơ hay trong tập Nhật kí trong tù. Một bài thơ phối hợp giữa hiện thực và lãng mạn, vừa hồn nhiên, vừa trầm lặng sâu sắc. Chất trẻ trung hiện đại phối hợp hài hòa với hương vị cổ điển mặn mà. Hồn thơ vượt lên trên sự khổ ải để cảm nhận dạt dào vẻ đẹp của thiên nhiên và sức sống của những mảnh đời thường trong lao động. từ đó, ta thấy trong thơ của bác bỏ từ tư tưởng tới hình tượng nghệ thuật đều luôn luôn ở tư thế vận động và nhất quán hướng về sự sống, ánh sáng và tương lai…

“Cái kết này tuy không sáng bừng lên màu hồng lạc quan cách mệnh như ai đó hiểu, cũng vẫn rét mướt tình người, làm cho nỗi lòng người đi vơi bớt nỗi đơn chiếc, tịch mịch. Cùng với hình ảnh ấy một ước mơ thầm kín về mái ấm gia đình thấp thoáng đâu đó. Nghệ thuật của bài thơ là một nghệ thuật gián tiếp cổ điển, nói cảnh để nói tình. Hình ảnh trong thơ cũng là tâm trạng. nếu như chỉ phân tích nó như một bức tranh hiện thực giản đơn, chắc chắn ta sẽ rời xa toàn cầu nội tâm phong phú của thi sĩ”.

Cảm nhận nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối – Mẫu 6

Nhật kí trong tù (1942 – 1943) tỏa sáng tâm hồn cao đẹp của người đội viên cộng sản vĩ đại Hồ Chí Minh. Tâm hồn tha thiết yêu con người, quốc gia bao nhiêu thì cũng thiết tha yêu thiên nhiên cuộc sống bấy nhiêu. Tâm hồn ấy trong những tháng ngày tù đày tăm tối luôn hướng về tự do, ánh sáng, sự sống và tương lai. trên phố bị giải đi trong chiều buồn ở tỉnh Quảng Tây – Trung Quốc lòng thi sĩ – người tù bỗng ấm lên và phấn chấn vui vẻ trước thiên nhiên đẹp và hình ảnh cuộc sống bình dị êm ấm. xúc cảm thi sĩ viết bài thơ Mộ. Bài thơ được sáng tác cuối thu 1942.

Bài thơ có hai bức tranh rõ nét: hai câu đầu là cảnh hoàng hôn, hai câu sau là cảnh sinh hoạt.

Trên tuyến đường thanh vắng, thiên nhiên như một hồng thơ đang đón đợi:

Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không.

Bức tranh hoàng hôn đã được xác định thời gian lúc chiều đang trôi chậm và không gian là bầu trời mênh mông lúc ánh nắng chỉ còn le lói rồi nhường chỗ cho bóng tối lan dần. Phía xa là cánh chim bay mải miết về tổ, trên cao là chòm mây trắng lẻ loi trôi lửng lơ. Thiên nhiên được trình bày với vài nét chấm phá nhưng đã gợi ra quang cảnh bát ngát, trong sáng êm đềm của hoàng hôn vùng rừng núi. Thiên nhiên có vẻ đẹp trong trẻo, thơ mộng nhưng quạnh quẽ đượm buồn. Vẻ đẹp ấy rung cảm bởi tâm hồn xao xuyến yêu thương của bác bỏ.

Hai câu thơ sử dụng văn pháp chấm phá trình bày, nhất là cách sử dụng thi liệu mang đậm sắc cổ điển: lấy cánh chim biểu tượng cho hoàng hôn, còn hoàng hôn thì biểu tượng cho nỗi buồn, nhất là đối với người tha phương càng gợi thêm nỗi buồn xa xứ, lòng thương nhớ cố quốc, Thôi Hiệu viết:

Quê hương khuất núi hoàng hôn
Trên sông khói sóng cho buồn lòng ai.

(Hoàng Hạc lâu)

Và người đi trên phố xa trong cảnh hoàng hôn ấy dễ cảm thấy đơn chiếc và động lòng.

Bài thơ có cách cảm thụ toàn cầu thân thuộc của thơ xưa, thiên nhiên như đồng cảm với tâm sự của con người. Hình ảnh con chim sau một ngày kiếm ăn vất vả như ẩn dụ hình ảnh người tù mỏi mệt sau một ngày đường bị áp giải. Chòm mây buồn như ẩn dụ tâm trạng đơn chiếc buồn bã của tù nhân. Tứ thơ cổ điển mà vẫn hiện đại, vì thiên nhiên với con người có sự đồng cảm chứ không đồng nhất. Thiên nhiên mỏi mệt còn có chốn nghỉ, đơn chiếc mà được tự do, còn người tù không biết đi về đâu và mất tự do không biết tới bao giờ. Nên thi sĩ đang khát khao tự do và một mái ấm gia đình. Tả cảnh mà chứa tình, hàm ý sâu xa, đó là vẻ đẹp súc tích dư ba của thơ cổ điển.

Tóm lại, hai câu thơ gợi tả cảnh thiên nhiên đẹp mà buồn, vì ‘‘người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”

Buồn vì xa Tổ quốc, buồn vì bị bắt tù oan, buồn vì mất tự do không biết tới bao giờ. Nhưng trước vẻ đẹp của cảnh ấy lòng người ít nhiều cũng tìm được niềm vui thư thái.

điểm vượt bậc nghệ thuật của bài thơ là chỉ trình bày không gian với hai hình ảnh đang vận động: cánh chim bay và chòm mây trôi nhưng diễn tả được sự luân chuyển của thời gian: chiều đang trôi chầm chậm về đêm.

Không gian thay đổi, quang cảnh sinh hoạt của một bản làng miền núi được mở ra một cách tự nhiên:

Cô em xóm núi xay ngô tối
Xay hết lò than đã rực hồng

Hai câu thơ sử dụng văn pháp điểm nhãn của thơ cổ điển, nhưng hình ảnh thơ bình dị, trung thực lại ghi được bởi văn pháp hiện thực. Hình ảnh cô gái mải miết xay ngô và xay xong bên lò lửa rực hồng gợi bức tranh đời sống có vẻ đẹp bình dị, êm ấm, yên vui. Riêng đối với người tù mỏi mệt, mất tự do thì cảnh ấy trở nên vô cùng hấp dẫn, quý giá, thiêng liêng, vì nó lệ thuộc về toàn cầu tự do. Chỉ có ai đã từng trải qua những cánh đời khổ cực đầy giông bão mới thấy hết trị giá của từng phút giây cảnh đời bình yên. do vậy bức tranh đời sống trở thành nguồn thơ dạt dào, thể hiện niềm xao xuyến, sự rung động mãnh liệt hồn thơ.

Lò lửa hồng là hình ảnh vượt bậc trung tâm của bức tranh thơ, làm nổi rõ hình ảnh của cô gái. Nó sưởi ấm bức tranh thiên nhiên hiu hắt. lạnh lẽo và sưởi ấm tâm hồn thi sĩ. Vậy là, hình ảnh cuộc sống con người là điểm tụ hội vẻ đẹp bài thơ, tỏa sáng ánh và khá ấm xung quanh. Hình ảnh lò lửa hừng hực đặt kế bên cô gái tạo ra vẻ đẹp trẻ trung, đầy sức sống của cảnh thơ. Hoàng Trung Thông nghĩ rằng chữ hồng là nhãn tự của bài thơ là vì vậy. Ý thơ cuối khỏe, đẹp bộc lộ niềm vui, lòng yêu đời, yêu cuộc sống. ý thức lạc quan của bác bỏ.

tương tự hai câu thơ là sự quan sát của người đi đường nhưng là cái nhìn của người đang khát khao tìm về cuộc sống bình yên giản dị. Thế nên khi bắt gặp hình ảnh cuộc sống con người giữa miền sơn cước, tình yêu và niềm vui đã tràn ngập cõi lòng. Không phải ngoại cảnh tác động tới con người mà chính xúc cảm của con người trùm lên ngoại cảnh. Thiên nhiên đẹp nhưng chưa đủ mang lại niềm vui. Cuộc sống đẹp đã mang lại niềm vui tràn đầy. Điều ấy đã thể hiện phẩm chất nhân văn cao đẹp của thi sĩ.

Nguyên tác chữ Hán không có từ tối, bản dịch thơ thừa từ. Không trình bày đêm tối mà vẫn cảm nhận được là nhờ ánh lửa lò than. Lấy ánh sáng để làm nổi bóng tối, nghệ thuật là ở đó.

Hình tượng thơ vận động rất tự nhiên, bất thần, khỏe khoắn: từ lạnh lẽo, hắt hiu tới ấm nóng, sum vầy, từ tối tới sáng, từ buồn sang vui… đó là điểm vượt bậc trong phong cách thơ của bác bỏ, thể hiện niềm tin yêu cuộc thế dù đang ở trong những tháng ngày khổ cực nhất.

Vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối – Mẫu 7

Hồ Chí Minh là nhà yêu nước vĩ đại, nhà cách mệnh vĩ đại mà còn là nhà văn, thi sĩ lớn của dân tộc. Khi bị giam giữ ở nhà tù Tưởng Giới Thạch khi hoạt động cách mệnh, bác bỏ không hề cảm thấy sợ hãi thậm chí vô cùng lạc quan, tin tưởng vào cách mệnh, vào tuyến đường mình đã chọn lựa. bác bỏ vẫn mặc nhiên bình thơ, ngâm thơ và làm thơ, thể hiện một phong thái vô cùng tự do, ung dung. Trong thời gian này, bác bỏ đã cho ra đời tập thơ Nhật Kí Trong Tù nói về cuộc sống, ý thức của Người khi bị giam giữ ở nhà tù Tưởng Giới Thạch. Một trong những tác phẩm hay và ấn tượng nhất phải nói tới bài thơ Chiều tối – trích trong Nhật kí Trong Tù. Tác phẩm nói về tình yêu thiên nhiên, cuộc sống và ý chí vượt lên hoàn cảnh khắc nghiệt của người đội viên cách mệnh.

Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không”

Bài thơ được viết khi bác bỏ đang bị đưa từ nhà tù này tới nhà tù khác, trên phố đi là cảnh chiều tối, chân đã khởi đầu mỏi và cảnh vật xung quanh cũng đang dần chìm trong bóng tối. Lúc này, bác bỏ đang quan sát và nhìn thấy không gian mênh mông, cảnh vật thuận theo tự nhiên, chiều xuống thì cánh chim sẽ mỏi mải miết về rừng tìm chốn ngủ, những đám mây cũng trôi nhẹ lững lờ giữa không trung.

Hai câu thơ đầu mở ra một bức tranh thiên nhiên chiều tối có chút nhanh mà cũng có chút chậm. Không gian rộng lớn cao xa, thoáng đãng những gợn buồn nói lên sự trống vắng, lẻ loi. Đây là những chi tiết rất thân thuộc trong ca dao thơ cổ ước lệ và mang màu sắc tượng trưng. Tuy nhiên, qua câu thơ của bác bỏ vẫn thấy vô cùng sắp gũi, hòa mình vào thiên nhiên và thích hợp với nhân vật trữ tình.

Hình ảnh cánh chim trong thơ cổ rất nhiều, ví dụ như cánh chim én trong Cảnh Ngày Xuân của Nguyễn Du

“Ngày xuân con én đưa thoi
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi

Tả về không gian thời gian, tác giả hầu như đều trình bày cánh chim. Cánh chim thể hiện được thời gian đó thế nào. Trong mùa xuân của Nguyễn Du, đó là cánh chim én chao liệng trên bầu trời, báo hiệu mùa xuân về. Còn trong Chiều Tối của Hồ Chí Minh đó là cánh chim sau một ngày kiếm ăn mỏi mệt tìm về nơi trú ngụ. Cánh chim ở đây hay chính là người tù, sau một ngày mỏi mệt đầy ải cũng muốn ngừng chân ngơi nghỉ, cũng khát khao trở về với gia đình.

Đám mây lửng lơ kia hay chính là nỗi đơn chiếc của người tù nơi đất khách quê người. Hai câu thơ chính là nỗi lòng của tác giả, tâm trạng của nhân vật trữ tình. Người tù không thở than, không trách móc mà ở đây ta tìm thấy sự đồng cảm sẻ chia từ thiên nhiên. Qua đây người đọc cảm nhận được một phong thái ung dung tự tại của một con người mất tự do nhưng vẫn làm chủ mọi tình huống. Chính những điều này đã cho thấy vẻ đẹp hiện đại của thơ bác bỏ ẩn chứa trong những vần thơ cổ.

Sang tới hai câu sau, người đọc lại cảm nhận một bức tranh sôi động, bừng sáng hơn:

Cô em xóm núi xay ngô tối
Xay hết lò than đã rực hồng”

nếu như hai câu thơ đầu có phần ước chừng, buồn lãng đãng thì sang tới hai câu thơ cuối, người đọc cảm thấy một bức tranh có màu sắc tươi tỉnh trẻ trung, khỏe khoắn khác lạ. Tác giả đã sử dụng thành công nghệ thuật mượn mây nẩy trăng và cụ thể hơn, trong bài thơ này tác giả đã mượn hình ảnh lò than để nói về bóng tối. Không gian màn đêm càng buông xuống đậm hơn thì ngọn lửa càng đỏ rực hơn. Hình ảnh độc đáo vô cùng, mang âm hưởng mới mẻ hiện đại.

Bức tranh thứ hai tác giả “vẽ” lên đó là hình ảnh lao động hăng say của người lao động. Hình tượng thơ đã có sự vận động từ thiên nhiên sang cuộc sống con người, tâm trạng thi sĩ đang buồn cũng trở nên vui và nhường như thi sĩ đã quên hẳn nỗi buồn riêng mà hòa nhập vào thiên nhiên, cuộc sống con người. Cô gái đang xay ngô tối không phải thoáng qua để trang điểm cho bức tranh mà chính là nhân vật chính. Đây không phải là cô gái tiểu thư khuê những, lẵng mạn mà là người lao động mạnh mẽ, khỏe khoắn, một cái đẹp trong cuộc sống và đi vào thơ một cách tự nhiên. Ở miền sơn cước, khi trời nhá nhem tối, tác giả vẫn kịp nhìn thấy hình ảnh cô gái đang làm việc miệt mài, một vẻ đẹp khỏe khoắn khó có thể rời mắt, qua đây cho thấy cuộc sống xung quanh tấp nập và đầy đủ.

kế bên hình ảnh cô gái đó là hình ảnh bếp lửa. Đây là hình ảnh vô cùng gợi hình, gợi lên một gia đình rét mướt, sum họp. Nói tới bếp lửa, chúng ta lại nhớ tới bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt, Bếp lửa không chỉ đơn thuần là bếp mà nó còn là sự rét mướt của gia đình, sự khát khao trở về sum họp bên gia đình. Đây cũng chính là khát khao của bác bỏ, khát khao tự do và trở về bên quê hương, đoàn viên cùng gia đình.

Cả bài thơ khi đọc, tưởng là hai bức tranh rời nhau, một bức tranh về thiên nhiên với cánh chim và đám mây lãng đãng, một bức tranh về con người, tổ ấm với hình ảnh cô thôn nữ và bếp lửa hồng. Nhưng thực ra, trong hai bức tranh ấy đều giống nhau đó là sự vận động về thời gian và không gian, sự vận động trong tâm trạng từ đơn chiếc tới rét mướt. Hình ảnh cánh chim bay về tổ gợi tới sự đoàn viên, chòm mây đơn chiếc nhưng lại gợi một tâm hồn khoáng đạt, phong thái ung dung tự tại, làm chủ trong mọi hoàn cảnh. Cô gái xay ngô thệ sự vận động và thời gian chiều tối từ mờ nhạt tới đêm để làm vượt bậc nên ánh lửa hồng. Thời gian cũng luân chuyển và chữ “hồng – lửa” đã khiến cho bài thơ sáng và mang lại thần sắc.

Cả bài thơ không chỉ nói về thiên nhiên mà từ đó còn nó tới tâm hồn người đội viên cộng sản luôn lạc quan tin tưởng và hướng về ánh sáng, những điều tốt đẹp. Bài thơ là sự vận động từ đơn chiếc tới rét mướt, từ chậm tới nhanh, từ bóng tối tới ánh sáng, mở ra bức tranh thiên nhiên và con người tươi đẹp, rộn ràng hơn.

Bằng sự hài hòa trong ngòi bút, bằng giải pháp nghệ thuật tả cảnh và lấy bóng tối tả ánh sáng, sự pha trộn giữa vẻ đẹp hiện đại và cổ điển trong thơ ca đã tạo nên một phong cách thơ Hồ Chí Minh độc đáo, góp phần giúp người đọc hình dung rõ nét chân dung Hồ Chí Minh. Bài thơ cho thấy tâm thái ung dung, tự tại lạc quan của bác bỏ trước những trắc trở gian khổ. Chỉ với 29 chữ thật tài tình đã xây dựng lên một bức tranh cảnh thiên nhiên và chân dung người lao động nơi xóm núi. Bài thơ thực sự đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc, sự cảm phục tâm thái của bác bỏ khi bị gông xích và bị đày ải. Qua bài thơ, chúng ta, những thế hệ trẻ càng yêu kính bác bỏ Hồ vĩ đại và càng phải tự nhủ, nỗ lực học tập để có thể đóng góp phần nào sức trẻ, trí thức vào công cuộc xây dựng quốc gia ngày càng giàu mạnh hơn.

Phân trò trống vận động tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ Chiều tối – Mẫu 8

Bài thơ Chiều tối là một bài thơ tiêu biểu cho phong cách trữ tình Hồ Chí Minh. Bằng những hình ảnh và cảm nhận về sự vật trên phố đi công việc, bác bỏ đã bộc lộ rất tinh tế nội tâm và tâm tư, hoàn cảnh của mình. Chính vì vậy, qua hình ảnh thiên nhiên và cuộc sống con người vùng cao, ta thấy được vẻ đẹp tiềm tàng trong tâm hồn vĩ đại của người nghệ sĩ, đội viên Hồ Chí Minh. Đó là một ý thức yêu thiên nhiên, cuộc sống và con người, luôn khát khao tự do cho dân tộc bằng thái độ lạc quan và nghị lực sống phi thường.

Đêm là giờ cuối cùng trong ngày, đối với chú giờ phút này đánh dấu chặng đường cuối cùng của một ngày tha phương nơi biên ải xa xôi. Xét về hoàn cảnh giam giữ ở vùng cao giữa thời khắc bóng tối dần bao trùm họ, lẽ ra đây là giai đoạn người ta mỏi mệt và ngán ngẩm nhất. Nhưng đối với Tio, cảm hứng thơ tới một cách tự nhiên và giản dị.

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không”

Ngước mắt lên trời, người lính thấy một con chim đang mỏi mệt định bay về rừng tìm chốn ngủ. Cánh “chim mỏi” cho biết mọi thứ mỏi mệt thế nào và cảm nhận của con người đối với môi trường bên ngoài. thi sĩ cảm nhận được sự sắp gũi, tương tư giữa mình và chim, cánh chim mỏi sau ngày dài và người tù cũng mỏi sau ngày dài rong ruổi trên núi. Bài thơ này cho ta thấy tâm hồn rộng mở, chan hòa với thiên nhiên, đồng cảm với loài chim, xuất phát từ tình yêu thương mà Hồ Chí Minh dành cho mọi sự sống trên trái đất.

“Mây trôi nhẹ trên không” gợi lên cánh đồng rộng, cao, mượt mà của một buổi chiều thu nơi bìa rừng Quảng Tây. Đó không phải là mây, không phải tầng mây mà là “mây”, trạng thái mây vẫn “lửng lơ” nhẹ trôi trên bầu trời, khơi dậy nỗi lo lắng, mung lung trong lòng người trước sự trống vắng. Ngay lúc đó, bác bỏ với ý thức thoải mái, thận trọng như gửi gắm tâm tình, hướng tâm tới một đám mây, đàn chim bay về tổ tụ hội, nhưng mây tự trôi. Hình ảnh ấy gợi lên trạng thái bay bổng của bác bỏ ở đất khách quê người, biết bao giờ tự do như chim trời, chậm chạp như mây bay. Tuy cả hai dòng đều chất chứa nỗi buồn nhưng đều thể hiện lòng dũng cảm của kẻ sĩ, một tâm hồn ung dung tự tại, tự tại mới có thể cảm nhận thiên nhiên một cách sâu sắc tới vậy.

“Cô thôn nữ xay ngô trong bóng tối”

Hình tượng cô gái xay ngô đen tượng trưng cho người lao động, giúp họ quên đi khó khăn và cảm nhận được cuộc sống lao động. Sự quan tâm, chú tâm của bác bỏ thể hiện sự quan tâm, yêu thương của Người đối với những người dân nghèo lao động vất vả, giữa núi rừng hoang vu, vắng vẻ, hình ảnh những con người thật trẻ trung, khỏe khoắn. tràn đầy sức sống, tự do dù vất vả, đáng quý và đáng trân trọng là nguồn động lực nuôi dưỡng ý chí của người lính. Khoảnh khắc của màn đêm được thắp lại bởi ánh sáng của bữa tiệc nướng “Nướng hết rồi, thịt nướng phát sáng”, đánh dấu thời khắc buổi chiều kết thúc và bước vào đêm đen. Ánh sáng “bừng sáng” của bếp nướng xua tan đi cái lạnh giá sa mạc vùng cao, sưởi ấm lòng người, là ánh sáng của niềm tin và hy vọng của người lính bị giam cầm. Với hình ảnh này, chúng ta có thể cảm nhận được ý thức của người cách mệnh đã vượt qua thử thách gian khổ để tận hưởng cuộc sống bình dị, cũng là người có ý thức cao cả lạc quan, dai sức, mạnh mẽ và niềm tin, bất lực hướng về quê hương, tự do, tự tại. phúc lợi của quốc gia.

Với nghệ thuật tả cảnh vừa cổ điển vừa hiện đại với ngôn từ linh hoạt, giàu hình tượng, bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh thể hiện một đỉnh cao trong thơ tả cảnh ngụ tình của bác bỏ. Qua bài thơ này, người đọc có thể hiểu được những trắc trở vất vả của bác bỏ trong hành trình cứu nước và thấy được vẻ đẹp của một tâm hồn cao cả luôn hướng về cuộc thế và ánh sáng dù trong khó khăn gian khổ.

Nguồn: http://grabhanoi.com
Danh mục: Lớp 11