Nghị luận về bài thơ Nói với con của Y Phương hay nhất (3 mẫu)

Văn mẫu lớp 9: Nghị luận về bài thơ Nói với con của Y Phương gồm dàn ý chi tiết, cùng 3 bài văn mẫu, giúp những em học sinh lớp 9 ôn tập, rèn luyện kỹ năng cũng như tăng tri thức môn Ngữ Văn để chuẩn bị cho những kì thi sắp tới.

Nói với con chính là lời tâm sự chân tình, tràn ngập yêu thương của người cha đối với con. Thông qua 3 bài văn mẫu trong bài viết dưới đây sẽ giúp những em có thêm nhiều ý tưởng mới để hoàn thiện bài bình giảng cho một tác phẩm văn học.

Dàn ý Nghị luận về bài thơ Nói với con

1. Mở bài

  • Giới thiệu về bài thơ Nói với con

2. Thân bài

a. Gia đình là lợi thế của con:

  • Những bước chân đầu đời, những tiếng bập bẹ của con, không chỉ với riêng con mà với ba mẹ đều rất thiêng liêng, nó đánh dấu cho sự lớn lên và phát triển của con
  • Sử dụng điệp từ “bước tới” phối hợp với những danh từ “mẹ” ,” cha” và giải pháp liệt kê “chân trái”, chân phải” gợi ra quang cảnh gia rét mướt, hạnh phúc.

=> Cha mẹ vui mừng, hạnh phúc khi chứng kiến sự trưởng thành từng ngày của con.

b. Quê hương là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn con:

  • “Người đồng mình” đầy tài hoa và lạc quan với câu hát trong mỗi vách nhà
  • Rừng mang cho đời hương hoa, trục đường mang cả những tấm lòng của người dân quê hồn hậu.
  • “Người đồng mình” có ý chí và nghị lực phi thường
  • Họ sống “như sông”, “như suối”, tấm lòng mênh mông ấy đã giúp “người đồng mình” vượt qua tất thảy những ghềnh thác cheo leo.
  • “Người đồng mình” biết trân quý văn hoá quê hương, ý thức trách nhiệm với quê hương.

c. Lời khuyên của cha dành cho con:

  • Sống bản lĩnh theo gót những con người quê hương
  • trên phố đời đừng bao giờ nhỏ bé, hãy khẳng định mình trong cuộc sống

3. Kết bài

  • cảm tưởng về bài thơ.

Nghị luận về bài thơ Nói với con

Tình cảm của cha dành cho con cũng ân cần, đầy yêu thương như tình mẹ, và người cha cũng luôn mong cho con vững bước trên phố đời. Qua bài thơ Nói với con của Y Phương, người đọc nhận thấy tình cảm và mong ước của một người cha tương tự dành cho người con, một thứ tình cảm giản dị nhưng rét mướt.

Bằng những lời nói rất nhẹ nhõm, người cha nói với con về tình yêu thương mênh mông của cha mẹ. Con đã lớn lên trong tình yêu thương ấy, trong sự nâng niu săn sóc của cha mẹ. Con có một gia đình thật êm ấm và hạnh phúc. Mỗi bước đi, mỗi tiếng nói, tiếng cười đều vấn vít không rời:

Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười.

Và cứ thế, người con không chỉ lớn lên trong gia đình thân yêu, mà còn được nuôi dưỡng bởi quê hương yên bình, yên ả. Cảnh thiên nhiên thơ mộng, cuộc sống lao động sôi động đã cho con sự sống, cho con một tâm hồn rộng mở:

Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
trục đường cho những tấm lòng.

Sống giữa cộng đồng, con được đùm bọc, được chở che, được cha mẹ yêu thương nâng đỡ. Quê hương và gia đình chính là cội nguồn sinh dưỡng cho con.

Vẫn giọng nói trầm ấm, tình cảm, người cha nói với con về những đức tính cao đẹp của người đồng mình. Họ sống cuộc sống vất vả và “Cao đo nỗi buồn, xa nuôi chí lớn”, nhưng họ vẫn là những con người vô cùng mạnh mẽ, có chí khí, là những con người yêu quê hương tha thiết, gắn bó với quê hương mình. Chính vì tình cảm sâu nặng gắn bó với quê hương ấy mà người đồng mình đã “tự đục đá kê cao quê hương”. Họ đã làm nên quê hương với những phong tục, truyền thống tốt đẹp, bằng chính sự chuyên cần của mình. Người cha đã ca tụng những con người mộc mạc, giản dị, nhưng giàu chí khí, với niềm tin mãnh liệt và ý chí mạnh mẽ. Từ đó, cha đã nhắc nhở con phải sống có tình nghĩa, thuỷ chung với quê hương. Con phải biết chấp nhận, biết can đảm vượt qua gian lao thử thách bằng ý chí và niềm tin của mình:

Sống trên đá không chê đá khấp khểnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc.

Hơn tất cả, người con phải biết tự hào với truyền thống rất đẹp của quê hương, phải thật sự tự tin để bước vào đời.

Qua tất cả những gì người cha nổi với con, có thể thấy đó là một người cha rất yêu thương con. Người cha dành cho con tình cảm thật thiết tha, trìu mến và niềm tin tưởng mãnh liệt. Điểm lớn nhất mà cha truyền cho con là lòng tự hào, là sức sống mạnh mẽ, lòng yêu quê hương tha thiết, ý chí quyết tâm vươn lên trong cuộc sống và sự tự tin khi bước vào đời.

Đọc bài thơ, người đọc đã cảm nhận và thấu hiểu những tình cảm thiêng liêng của cha dành cho con cùng những ước mong rất giản dị nhưng sâu sắc. Từ đó, mỗi chúng ta phải luôn trân trọng những tình cảm của cha dành cho mình, không phụ lòng tin của cha và khắc ghi những gì cha dạy bảo để thành công trong học tập, trong cuộc sống.

Xem thêm: Tổng hợp 11 bài Phân tích bài thơ Nói với con siêu hay

Nghị luận Nói với con của Y Phương

Bài thơ Nói với con của tác giả Y Phương – một thi sĩ người dân tộc thiểu số. Bài thơ là lời nói của người cha đối với con, thể hiện tình cảm gia đình ấm êm, ca tụng truyền thống chuyên cần, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc mình.

Hơn thế nữa, bài thơ còn giúp người đọc cảm nhận được thêm về sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, về tình cảm gắn bó với truyền thống, quê hương và ý chí vươn lên của họ.

Với cách nói, cách diễn đạt, cách nói ví von qua những hình ảnh cụ thể diễn tả mộc mạc gợi cảm và mạnh mẽ, cả bài thơ là lời khuyên bảo ân cần của người cha đối với con và ước muốn của người cha cũng được thể hiện xuyên suốt bài thơ. Con lớn lên trong tình yêu thương, sự nâng đỡ của cha mẹ, trong cuộc sống lao động còn nhiều vất vả, gian lao và thử thách; con sống trong một dân tộc với những truyền thông và đức tính tốt đẹp. Không những thế, Y Phương còn nêu lên lòng tự hào về sức sống mạnh mẽ của quê hương và mong ước người con kế tục được những truyền thống tốt đẹp đó của quê nhà. Cả bài thơ là lời tâm sự của người cha, giàu xúc cảm, tuy cách diễn tả mộc mạc nhưng vẫn giúp người đọc cảm nhận được hết cái thần, hồn của nó.

Bốn câu thơ đầu bài thơ là tình yêu thương của cha mẹ đối với con:

Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười.

Một không gian đầm ấm của một gia đình hoà thuận, hạnh phúc sắp như được bộc lộ hết chỉ qua bốn câu thơ. Gia đình là cái nôi, là nơi xuất phát mà cha mẹ tạo dựng cho con. Người con lớn lên trong sự yêu thương, nâng đỡ của cha mẹ và người con lớn lên, trưởng thành bởi sự chở che của cha mẹ, trong không khí gia đình đầm ấm, vấn vít.

Người cha không chỉ gợi lại cho con về gia đình mà còn gợi lại cho con nhớ về cội nguồn, nơi nuôi dưỡng dạy bảo con lớn khôn nên người:

Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
trục đường cho những tấm lòng.

Những câu thơ tiếp, người cha không muốn nói gì hơn rằng con đã lớn lên, trưởng thành trong cuộc sống thiên nhiên thơ mộng, tình nghĩa của quê hương, con sống trong cuộc sống lao động vất vả, gian lao. Người đồng mình yêu lắm con ơi câu nói gợi tình cảm cộng đồng.

Hai câu thơ tiếp theo Đan lờ cài nan hoa – Vách nhà ken câu hát diễn tả hành động trong những công việc khác nhau. Từ đây người con biết rằng mình lớn lên trong cuộc sống lao động, trong tình cảm nhân hậu của quê hương. Những hình ảnh như đan, ken lại gợi cho ta một sự gắn bó khăng khít giữa người với người, chắc chắn như không thể tách rời.

Những câu thơ tiếp theo:

Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá khấp khểnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói.
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc

Người cha đã cho người con thấy rõ đức tính cao đẹp của người đồng mình và mong ước rất giản đơn của người cha. Ba câu đầu là đức tính cao đẹp của người đồng mình. Cuộc sống lao động dù có vất vả nhưng mạnh mẽ khoáng đạt, dẻo dai, gắn bó với quê hương. Ngoài ra, hai câu thơ Cao đo nỗi buồn – Xa nuôi chí lớn còn thể hiện sức mạnh, chấp nhận mọi thử thách và quyết vươn lên bằng ý chí của mình. Những đức tính cao đẹp đó người cha muốn truyền lại cho con. Thể hiện trong ước muốn của người cha là người con phải tiếp tục kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp của quê hương. Cuộc sống dù có khó khăn tới đâu thì cũng phải đứng vững gắn bó với quê hương, không bao giờ được rời bỏ quê hương mà phải vươn lên bằng ý chí của mình.

Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ được nhỏ bé Nghe con

Lại một đức tính nữa mà người cha muốn truyền cho con: người đồng mình tuy mộc mạc nhưng giàu chí khí, niềm tin. Bằng tâm hồn, ý chí của họ, bằng sự lao động chuyên cần nhẫn nại hàng ngày đã làm nên quê hương với những truyền thống tốt đẹp. Qua đây người cha còn muốn nhắn nhủ với con rằng sống phải có tình, có nghĩa, thuỷ chung với quê hương, biết chấp nhận vượt qua mọi gian lao thử thách bằng ý chí và niềm tin của mình. Hơn thế nữa, người con còn biết tự hào truyền thống quê hương, tự tin vững bước trên phố đời.

Nhưng xuyên suốt cả bài thư lại là tình cảm cha con thắm thiết. Đó chính là tình yêu thương trìu mến, thiết tha thể hiện qua niềm tin tưởng của người cha qua lời nói với con. Điểm lớn nhất người cha truyền cho con là lòng tự hào với sức sống mạnh mẽ dẻo dai, cuộc sống cao đẹp của quê hương và niềm tự tin khi bước vào đời. Với giọng thơ tha thiết trìu mến, ở những lời tâm tình dặn dò với cách dẫn dắt rất tự nhiên Y Phương đã tạo nên sự gắn bó, tình yêu thắm thiết giữa cha và con.

Nói tóm lại, bài thơ Nói với con là một thành công lớn trong trục đường sự nghiệp của Y Phương. Với những lời nói rất đỗi mộc mạc và giản dị tình cảm cha con hiện lên là một tình cảm vô cùng thắm thiết và cao đẹp. Bài thơ là lời khuyên bảo và ước mong của người cha đối với con, muốn con kế thừa đức tính tốt đẹp của người đồng mình, biết tự hào truyền thống quê hương, yêu quê hương, tự tin trên phố đời và phấn đấu vươn lên, vượt qua mọi thử thách để xây dựng quê hương với những truyền thống tốt đẹp.

Bình luận bài thơ Nói với con

Con cựa mình êm đềm
Thôi ngủ nữa đi con!
Cái trăng cao chưa tròn
Tay bố vòng hai thở
Cho con liền giấc ngon

(Hai bàn tay em – Huy Cận)

Tấm lòng của người cha thi sĩ dành cho con cũng nồng nàn, rét mướt đâu kém gì tình mẹ yêu con, ru con, đưa con vào giấc ngủ. Lòng yêu thương con cái, ước mong con trưởng thành, nên người vốn là tình cảm cao đẹp của con người Việt Nam từ bao đời nay. Bài thơ Nói với con của Y Phương cũng khơi nguồn từ mạch xúc cảm ấy. Với giọng điệu thiết tha, trìu mến, bài thơ đã thể hiện lời tâm tình, thủ thỉ của người cha đối với con.

Bài thơ giản dị mộc mạc trong ngôn từ, hình ảnh, nhưng đã đi vào lòng người bởi cái âm điệu nhẹ nhõm, thiết tha của lời cha nhắn nhủ, tâm tình với con về cội nguồn quê hương. Đây là bài thơ được viết theo thể thơ tự do, gieo vần, nhịp theo dòng xúc cảm. Bao trùm toàn bài là cách nói, cách nghĩ, cách viết của người dân tộc, mộc mạc đơn sơ nhưng chân tình, tha thiết thông qua hình ảnh người cha nói với con, tâm tình dặn dò trìu mến, rét mướt và tin cậy. Con lớn lên trong tình yêu thương, sự nâng đỡ của cha mẹ, trong cuộc sống êm đềm của quê hương.

Mở đầu bài thơ là cách diễn đạt bằng hình ảnh cụ thể, độc đáo, đặc sắc trong tư duy và cách diễn đạt của người miền núi:

Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước chạm tiếng cười

Chỉ bốn câu thôi mà không khí gia đình đầm ấm yêu thương được bộc lộ rõ nét. Cách thể hiện cảm tưởng của bài thơ thật độc đáo. Đứa con lẫm chẫm tập đi, từng bước đều nghiêng ngả, từng tiếng nói, tiếng cười của con đều được cha mẹ nâng niu, dìu dắt. Con biết đi, biết nói là sự kiện lớn trong cuộc sống gia đình, cả nhà luôn rộn ràng tiếng nói cười, đâu chỉ là niềm vui riêng của người mẹ mà còn là sự thổn thức của người cha. Thi sĩ Huy Cận cũng từng tâm sự về cái giây phút tuyệt vời ấy của mình:

Được tin con tập đi
Cha mừng không ngủ được
Cha nằm đêm thầm thì
Từng tiễn chân con bước

Đứa con trưởng thành trong cuộc sống lao động chuyên cần của cha mẹ, trong quang cảnh thiên nhiên thơ mộng xinh đẹp của quê hương. Nhìn con lớn lên từng ngày cha mẹ sung sướng thoả nguyện. Con là thế cục, là tất cả đối với mẹ cha. Bà mẹ Tà Ôi đã bộc lộ niềm hạnh phúc ấy khi có bên mình đứa con trong lao động tỉa bắp:

Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ, con nằm trên lưng

(Nguyễn Khoa Điềm)

Cha mẹ yêu con, càng yêu thương mảnh đất chôn nhau cắt rốn của con, mảnh đất do tổ tiên, ông bà để lại. Niềm tự hào về dân tộc mình đã bật thành lời từ trái tim chân tình của người cha:

Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát

những động từ “cài”, “ken” vừa diễn tả động tác lao động cụ thể, vừa nói lên sự hoà hợp, gắn bó giữa hiện thực và lãng mạn trong đời sống vật chất, ý thức của người vùng cao. Đời sống ý thức nên thơ, nên nhạc khiến cho công việc đỡ nhọc nhằn và con người có thêm niềm vui, niềm tin vào thế cục. Người cha muốn nói với con rằng chính mảnh đất nơi ta sinh ra và lớn lên là cội nguồn hạnh phúc lớn lao vô tận:

Rừng cho hoa
trục đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày trước hết đẹp nhất trên đời

Chính quê hương đã tạo cho cha mẹ cuộc sống hạnh phúc bền lâu. Và trong cái nôi hạnh phúc ấy, con cái là hoa trái, là kết quả ngọt ngào của duyên lứa đôi.

Phẩm chất của người đồng mình và ước muốn của cha về con thể hiện rất rõ hét qua từng câu thơ. Quê hương là ơn nặng nghĩa đầy. Cha mẹ muốn con ý thức về điều ấy. Người cha nhắc nhở con phải xứng đáng với những gì đẹp đẽ nhất mà dân tộc đã trao cho, quê hương đã tặng thưởng:

Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc

Đó là cách sống hiên ngang, quật cường vượt lên mọi khó khăn gian khổ để khẳng định khí phách và phẩm chất tốt đẹp của mình. Gian lao, thử thách, lên thác, xuống ghềnh chỉ là thời cơ cho người đồng mình thêm vững lòng, kiên trì, tự tin vào mình hơn như cụ Phan Bội Châu, đã từng nhận định:

Ví phỏng đường đời bằng phẳng cả
Anh hùng hào kiệt có hơn ai

Thế hệ cha, mẹ và anh đã từng sống như thế. Cha cũng muốn con phát huy phẩm chất tốt đẹp ấy để đáp trả ân tình với quê hương, với người đồng mình.

Người cha còn giúp con ý thức một điều: cái vẻ ngoài trông thô sơ và rất đỗi thông thường của người đồng mình lại chứa đựng một tâm hồn cao đẹp:

Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì lầm phong tục

Người dân tộc sống giữa núi rừng, thiên nhiên, mây nghìn và đá núi. Vất vả biết bao nhiêu! Họ đã phải chắt chiu từng mầm sống nhỏ nhoi để xây dựng quê hương từ không thành có. Họ nghèo thật nhưng họ rất giàu có về sự kiên cường, sức sống dẻo dai, làm nên trị giá cao quý của truyền thống dân tộc, truyền thống quê hương. Cũng chính họ đã tự đục chân dung mình vào đá núi vĩnh hằng. ý thức của họ đâu khác gì với ý thức và lí tưởng sống của Nguyễn Công Trứ năm xưa:

Đã mang tiếng ở trong trời đất
Phải có danh gì với núi sông

Sống giữa một dân tộc như thế, một quê hương nhiều truyền thống hào hùng tốt đẹp như thế, những thế hệ kế thừa phải sống sao cho xứng đáng? Người cha ân cần khuyên nhủ con:

Con ơi tuy thô sơ da thịt lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được nghe con

Tuy chỉ là những lời ngắn gọn, cô đọng nhưng giọng điệu thật nhẹ nhõm thấm thía mà không kém phần kiên quyết! Con hãy giữ vững và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, quê. hương. Có tương tự mới xứng đáng với công sinh thành dưỡng dục của mẹ cha, của người đồng mình yêu thương bao bọc, xứng đáng với truyền thống mạnh mẽ, hào hùng, dũng cảm của quê hương.

Nói với con là một bài thơ hay của Y Phương. Với cách dẫn dắt tự nhiên, giọng điệu thiết tha trìu mến rõ qua từng từ ngữ, hình ảnh, bài thơ thể hiện tình cha yêu con, muốn con nên người nên chỉ dạy con biết yêu quê hương và tự hào về truyền thống tốt đẹp của người đồng mình.

Hãy luôn nghĩ về tình cảm mà cha mẹ dành cho mình để sống xứng đáng hơn với sự yêu thương bao bọc ấy:

Nuôi con cho được vuông tròn
Mẹ thầy dầu dãi xương mòn gối cong
Con ơi giữ trọn hiếu trung
Sớm hôm siêng năng kẻo uổng công mẹ thầy
(Ca dao)